Küresel kamu malı olarak sağlık ve kuş gribinin Türkiye ekonomisine etkileri

DOKTORA TEZ ÖZÜKÜRESEL KAMU MALI OLARAK SAĞLIK VE KUŞ GRİBİNİN TÜRKİYEEKONOMİSİNE ETKİLERİMehmet Oğuz ARSLANMaliye Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekim 2006.Danışman: Prof. Dr. Nezih VARCAN1990'lı yılların başlarından bu yana artan küreselleşme süreci kamu maliyesiliteratüründe yeni ve önemli bir kavram olarak küresel kamu mallarını ortayaçıkarmıştır. Kısaca sağlık, çevre, barış ve güvenlik vb. olarak adlandırılan bulaşıcıhastalıklarla mücadele, çevresel bozulmanın önlenmesi, barış ve güvenliğin sağlanmasıvb. küresel kamu malları olarak büyük ölçüde kabul görmektedir. Ancak, uluslararasıortamda devlete denk bir kurumun olmaması nedeniyle küresel kamu mallarının üretimive finansmanı yetersiz hale gelmektedir. Bu yüzden, devletler ve diğer aktörler arasındaeşgüdüm ve işbirliği çabalarının artırılması gerektiği ileri sürülmektedir. Küresel kamumalları içerisinde sağlık malı küresel eşgüdüm ve işbirliği çabalarının önemini ortayakoyması açısından epey önemlidir. HIV/AIDS'in 20 yıldır tüm dünyaya yayılması veson yıllarda SARS ve kuş gribi gibi büyük ölçüde salgına dönüşme potansiyeli taşıyanyeni bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkması sağlıkta küresel eşgüdüm ve işbirliğiçabalarının ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Türkiye'de görülen kuşgribi vakaları sağlığın insanlık için yalnızca yaşam kayıplarının önlenmesi bakımındandeğil, ekonomik refah kayıplarının sınırlandırılması bakımından da büyük önemtaşıdığını kanıtlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Kamu Malları, Küresel Kamu Malları, Kamu Sağlığı, Kuş Gribi