Küreselleşen dünyada sosyal eşitlik ve sosyal adalet bağlamında analitik bir çalışma: İsveç örneği

Dünyadaki mevcut sosyal ve ekonomik kaynakların yeterli miktarda bulunmasına rağmen bireylerin insan onuruna yakışır bir hayat standardına sahip olması konusunda gerekli olan kaynakların dağılımında adaletsizliklerin ortaya çıktığı görülmektedir. Ekonomik büyüme ve verimlilik üzerine yoğunlaşan, ayrıca sosyoekonomik kaynakların yeniden dağıtımına yönelik politikaları zayıflatan küreselleşme süreci ve neoliberal politikalar, serbest piyasa ekonomisini ve özel mülkiyet ilişkilerini olumsuz etkileyerek yoksulluğun ve gelir dağılımı eşitsizlerinin artmasına yol açmaktadır. Bu durum, aynı zamanda eğitimde ve sağlıkta fırsat eşitsizliklerine yol açarak sosyoekonomik eşitsizliklerin nesiller boyunca devam etmesine ve böylece gittikçe derinleşen bir kısır döngünün ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Burada temel problem, sosyoekonomik kaynakların özel mülkiyet haklarına tabi olması veya serbest piyasa ekonomisinin geçerli kılınması değil, kaynakların belirli kesimlerde yoğunlaşarak diğer kesimlerin dezavantajına olacak şekilde eşitsizliklerin derinleşmesidir. Bu anlamda sosyoekonomik eşitsizliklerin makul seviyelerde olması ve kaynakların dağılımında adaletin gözetilmesi gerektiği, bununla birlikte hakkaniyete zarar vermeden özel mülkiyet haklarının korunması ve serbest piyasa koşullarının toplumun refahına hizmet edecek şekilde düzenlenmesi gerektiği inancından hareketle bu amaca yönelik devlet politikalarının gerekliliği savunulmaktadır. Çalışmada, belirtilen sebeplerle ortaya çıkan sosyoekonomik eşitsizliklerin daha adil bir seviyeye getirilmesini amaçlayan "sosyal adalet" düşüncesinin ve buna yönelik politikaların İsveç örneği üzerinden tarihsel ve karşılaştırmalı olarak değerlendirmesi yapılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyoekonomik Eşitsizlikler, Sosyal Adalet, Yoksulluk, Gelir ve Servet Dağılımı, İşsizlik, Eğitimde ve Sağlıkta Fırsat Eşitliği