Küreselleşen sermaye bağlamında borsalar arasındaki ilişkinin incelenmesi

Dünyadaki birçok ülke finansal serbestleşme politikaları kapsamında, yurtiçindeki sermaye yetersizliğini dış piyasalardan gidermek ve dünya ile daha fazla bütünleşmek amacına yönelik olarak, sermayenin giriş çıkışının önündeki engelleri kaldırmışlardır. Bunun sonucunda, 20. yüzyılın sonundan itibaren finansal piyasalar büyük değişim ve bütünleşme içersine girmişlerdir. Bu süreçte, menkul kıymet piyasaları (borsalar), finans piyasasında en hızlı bütünleşen kurumlar olmuşlardır. Türkiye'de de yabancı sermayenin önündeki engelleri kaldırmaya yönelik adımlar atılmış, bunun sonucunda da İMKB yabancıların ilgisini çeken bir borsa haline gelmiştir.Günümüzde her bilginin dikkatle ele alındığı, 24 saat sürekli işleyen ve coğrafi sınırları olmayan bir piyasalar sistemi ortaya çıkmıştır. Küresel sistem içerisindeki bir piyasada ortaya çıkan olumsuzluk diğer piyasalara hızla yansıyabilmektedir. Kitle iletişim araçlarında meydana gelen gelişmeler; bilgi, haber ve finans akışını önemli ölçüde arttırmış, ülkeler ve borsaları birbirinden ayıran coğrafi ve fiziki engelleri neredeyse ortadan kaldırmıştır. Böyle bir ortamda meydana gelen Amerika'daki kriz ülke ekonomilerini olduğu kadar ülke borsalarını da etkilemiştir.Tezin amacı İMKB ile diğer borsalar arasındaki kısa dönemli ilişkileri kriz öncesi ve kriz sonrası süreç için incelemek olduğundan, İMKB ile seçilmiş ülke borsaları arasındaki kısa dönemli ilişkiler sekiz değişkenli VAR (vektör otoregresif) modeli yardımıyla analiz edilmiştir. Bu kapsamda VAR modelinde kullanılacak değişkenlere yönelik durağanlık ve birim kök testleri (ADF ve Phillips-Perron) yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları ve uygun gecikme uzunluğundaki VAR modelinden elde edilen Etki-Tepki (Impulse-Response) Analizi ve Varyans Ayrıştırması (Variance Decomposition) sonuçları her bir değişken için ayrı ayrı yorumlanmıştır. Küresel kriz sonrası süreçte İMKB ile diğer seçilmiş borsalar arasında etkileşimin arttığı gözlenmiştir.