Küreselleşme bağlamında yerel televizyonlarda kültürün temsili: Şanlıurfa

Bir kavram olarak küreselleşme, toplumların giderek birbirine bağımlı hale geldiği süreci ifade eder. Küreselleşmenin kültürel boyutunu araştıran çalışmaların ortak sorusu, sürecin küresel bir kültür yaratıp yaratmadığı olmuştur. Bu bağlamda yapılan tartışmalarda, toplumların kendine has kültürel özelliklerinin giderek kaybolması bir tehdit olarak görülürken, küresel medya şirketlerinin yayın organları, dünya üzerinde yaygınlaşan bu kültürel aynılaşmanın baş aktörlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle Amerikanlaştıran, tek-tipleştiren yayın anlayışına sahip küresel medya ortamında, farklı kültürleri temsil etme potansiyeli yerel medyanın önemini arttırmıştır. Uydu yayıncılığının yerel televizyonlara kendini daha geniş bir alanda ifade etme olanağı sunması da bu doğrultudaki beklentileri yükseltmiştir. Bu tez teoride uydu yayıncılığı sayesinde kendine özgü olan kültürel değerleri küresel mecraya taşıma şansına sahip olan yerel televizyonların, bu kapasiteyi gerçekte ne kadar kullanabildiği, ne kadar küreseli ne kadar yereli temsil ettiği sorusunu merkezine almıştır. Çalışmanın amacı, toplumları giderek aynılaştıran küresel kültürün yaygınlaşmasına aracılık eden küresel medya yayıncılığı ortamında, yerel televizyonların yerel kültürleri yansıtabilme dolayısıyla kültürel çoğullaştırma potansiyeline sahip bir araç olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu bağlamda araştırma Türkiye'de Şanlıurfa şehrinde uydu frekansından yayın yapan dört yerel televizyon kanalını örneklem olarak seçmiştir. Bu kanalların en çok izlenen saatlerinde yayınlanan 25 programında, yerel kültürün nasıl yansıtıldığı analiz edilerek küreselleşme; kültürel aynılaşma ve farklılaşma kavramları ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Tezde Şanlıurfa kültürünün ayırt edici unsurlarını belirlemek üzere, şehrin yerlileri olarak ele alınabilecek kişilerle ve yerel yayın kurumlarının temsilcileriyle derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Kültürün oluşturucu öğeleri olarak belirlenen temalar niteliksel içerik analizi yöntemi ile incelenerek, yerel televizyonlarda yerel kültürün temsil edilme biçimi ortaya konmuştur. Araştırma yerel televizyonların kültürel anlamda çoğullaştırma imkanlarını göstermesi bakımından önemlidir. Çalışmanın sonucunda yerel televizyonların biçimsel olarak küresel medya yayıncılık anlayışının etkisinde olsa da yerel kültürel farklılıkları yansıtması bakımından önemli bir potansiyele sahip olduğu görülmüştür.