Understanding how kurdish women are transferring agricultural knowledge about local seeds to the next generations from ecofeminist perspective: A case study of Doski cucumber

Yerel tohumların korunmasında ve kuşaktan kuşağa aktarılmasında kırsal bölgede yaşayan kadınların önemli bir rolü olduğu bilinmektedir. Bu tez, kadınlar tarafından tohumların nasıl saklandığını ve kuşaklar arası aktarımın nasıl yapıldığını anlamak için, endemik bir tür olduğu düşünülen "Doski hıyarı‟ tohumuna Ekofeminist perspektiften odaklanmıştır. Öte yandan, dünyanın birçok kırsal bölgesinde kaybolmaya başlayan diğer yerel tohumlar gibi, bu tohumun da kaybolmaya başladığı bilinmektedir. Bu anlamda bu tez, Doski kadınları ile yerel tohum arasındaki ilişkiyi analiz edebilmek için Ekofeminist teoriyi odak noktasına oturtarak, şu soruları sormaktadır: "Doski hıyarı tohumu neden daha çok kadınlar tarafından saklanıyor ve kuşaklar aktarımı neden daha çok kadınlar tarafından yapılıyor?", "Doski hıyarı tohumunun kuşaklar aktarımı kadınlar tarafından nasıl yapılıyor?" ve "Doski hıyarı tohumunun kaybolmaya başlamasının arkasındaki faktör veya faktörler nelerdir?". Bu araştırma, Doski hıyarının kaynağı olarak bilinen ve Hakkâri‟nin Yüksekova ilçesinde yer alan Doski bölgesinde yaşayan kadınlarla yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucu gösteriyor ki, Doski kadınları yerel tohumların hem koruyucuları hem de kuşaklar arası aktarımcılarıdırlar. Fakat kadınların bu rolleri üstlenmelerinin sebebi, ataerkil sistemin cinsiyetçi rol dağılımı dolayısıyla kadınların özel alanlara itilmiş olmasıdır. Doski tohumunun kaybolmaya başlamasının en büyük sebeplerinden biri 1990'lı yıllarda, tohumun ana kaynağı olarak bilinen Doski Vadisindeki köylerin boşaltılmasıdır. Dolayısıyla Doski kadınları, Doski hıyarı tohumunu korumaya her ne kadar gayret etseler bile, Doski hıyarı tohumunun kaybolmasına sebep olan politik, sosyal ve ekonomik bileşenlerden oluşan bir yapı mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Yerel Tohum, Ekofeminizm, Geleneksel Bilgi, Kürt Kadını, Göç