Kuruluş dönemi Başkurt yazı dili

Bu çalışmada yazı dili olarak Başkurtçayı kuruluş dönemi metinleri üzerinden betimlemek ve Başkurtçanın devrin ortak yazı dili Çağatay Türkçesiyle ayrışan veya benzeşen yönlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaçla Başkurtçanın Arap, Latin, Kiril harfli yazı dili dönemlerinden seçilen bölümlerden bir bütünce oluşturulmuştur. Bu bütünceye 1902 tarihli Kiril harfli Başkurtça İncil tercümesinden seçilen bölümler de dâhil edilmiştir. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi ve sınırlılıkları belirtilmiştir. İkinci bölümde Çağatay Türkçesi, Başkurtça, Başkurtçanın Türk dilleri/lehçeleri arasındaki yeri, Başkurt yazı dili oluşturma süreçleri ve Başkurtça için düzenlenen alfabeler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde çalışmanın malzemesi tanıtılmış ve yönteminden söz edilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde metinlerde tespit edilen ses ve şekil bilgisi özellikleri, Eski Türkçe ve Çağatay Türkçesi dil özelliklerini de gösterecek biçimde, iki ana başlık altında incelenmiştir. Beşinci bölümde araştırmada ulaşılan sonuçlar paylaşılmıştır. Altıncı bölümde metinlerin çeviri yazıları yapılmış ve metinlere dönemlerini gösterecek şekilde satır numaraları verilmiştir. Yedinci bölümde çeviri yazısı yapılan metinlerin gramatikal dizini ve sözlüğü hazırlanmıştır. İncelenen metinlerin orijinal örnekleri ise ekler bölümünde gösterilmiştir. Başkurtçanın kuruluş dönemine ait eserlerin ses ve şekil bilgisi özelliklerinin incelendiği çalışmada, eldeki metinlerden hareketle Başkurtçanın bağımsız bir yazı diline sahip olduğunu söylemek mümkündür. Çalışma, Başkurt yazı dilinin kuruluş dönemine ait araştırmalara kaynaklık edecek veriler barındırmaktadır. Anahtar kelimeler: Çağdaş Türk Lehçeleri, Başkurtça, Eski Türkçe, Çağatayca.