Kurumsal yönetimin Afrika'da firmaların finansal performansına etkisi: Ortak Hukuk (Common Law) ülkelerinin perspektifi

Bu çalışmanın temel amacı, kurumsal yönetim mekanizmalarının Afrika'daki borsaya kayıtlı şirketlerin finansal performansı üzerindeki etkisini incelemektir. Afrika'daki Ortak Hukuk ülkelerine özellikle önem verilmiştir. Bu çalışmada, Botsvana, Mısır, Gana, Kenya, Malavi, Moritiyus, Namibya, Nijerya, Güney Afrika Ülkesi, Tanzanya, Uganda, Zambiya ve Zimbabve dahil olmakla 13 ülkeden 156 şirketin kurumsal yönetim mekanizmaları ile finansal performansı arasındaki ilişkiyi analiz etmek için 2013'ten 2019'a kadar olan 7 yıllık döneme ait ülke başına 84 şirket olmak üzere toplam 1.092 şirket yılı gözlemi toplanıp, araştırmada ikincil veriler kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan bağımsız değişkenler, kapsamlı kurumsal yönetim endeksi (KYE) ve Yönetim Kurulu Alt Endeksi, Yönetim Kurulu Komiteleri Alt Endeksi, Pay Sahipleri Hakları Alt Endeksi ve Açıklama Alt Endeksi olamak üzere dört (4) alt endeksdir. KYE‟de, hem OECD Kurumsal Yönetim ilkelerini hem de Ortak Hukuk ülkelerinin en iyi uygulama kurallarının en önemli tavsiyelerini temsil eden toplam 50 öneri ibarettir. Bu çalışmada kullanılan bağımlı değişkenler, finansal performansın muhasebe ölçütleridir. İki muhasebe ölçütü kullanılmıştır, Bunlar; Aktif Kârlılığı (ROA) ve Özkaynak Kârlılığı'dır (ROE). Dışlanan yanlılığı (omitted bias) kontrol etmek için Kaldıraç, şirketin Büyüklüğü, Sermaye Yoğunluğu Oranı, şirketin Yaşı ve ikincil Borasada işlem Görme, kontrol değişkenleri olarak kullanılmıştır. Panel regresyon analizleri, bağımlı değişkenler ile bağımsız değişkenler arasında pozitif veya negatif bir ilişkinin olup olmadığını ve ayrıca ilişkinin anlamlı olup olmadığını tespit etmek için kullanılmıştır. Ayrıca, içselliği kontrol etmek için, sonuçların sağlamlık kontrolü açısından dinamik Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (GMM) kullanılmıştır. Çalışmada Afrika'daki şirketlerin kurumsal yönetim ile finansal performansı arasında önemli bir pozitif ilişki bulunmuştur. Ayrıca, Yönetim kurulu yapısı ve işlevleri, kurul komitesinin oluşumu ve bağımsızlığı, hissedarların haklarının korunması ve ilgili finansal ve finansal olmayan bilgilerin açıklanması, Afrika'daki kurumsal finansal performansla anlamlı ve önemli ölçüde pozitif ilişkili olduğunu bulunmuştur. Son olarak, Afrika'daki şirketler tarafından ilgili bilgilerin şeffaf bir şekilde açıklanmasının, diğer kurumsal yönetim mekanizmalarına kıyasla şirketlerin finansal performansı üzerinde en yüksek olumlu etkiye sahip olduğunu bulunmuştur.