Kurumsallaşma bağlamında hukukî ve idari düzenlemelere bir örnek: Adliye Nezaretinden Adliye Vekâletine geçiş süreci (1920-1923)

Bu çalışma, son dönemlerde çeşitli nedenlerle araştırma konusu olarak tercih edilen kurumların tarihlerinin araştırılması ve aydınlatılması meselesine odaklanmaktadır. Bu kapsamda, saygın kurumların başında yer almasına rağmen tarihi çok fazla bilinmeyen Adalet Bakanlığının kurum tarihi, araştırma konusu olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte bakanlığın bütün bir kurum tarihini araştırma iddiasında da bulunulmamıştır. Özellikle kurumun 1920-1923 yılları arası geçiş sürecindeki kurumsallaşma aşamaları ele alınarak konu sınırlandırılmıştır. Çalışmada tez konusu olarak seçtiğimiz Adalet Bakanlığının kuruluşu, zamanla kat ettiği gelişim ile kurumun dönemsel geçiş sürecinin aydınlatılması, aynı zamanda Cumhuriyet Türkiye'sinin bu süreçteki gelişim evrelerinin ortaya çıkarılması anlamına gelmektedir. Bu bilinçle hareket edilerek yapılan çalışma ile öncelikle kurumun kendisini tanıyarak, sosyal ve kültürel alanlarda kendisini yenilemesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle kronolojik sıra takip edilerek, kurumun Osmanlı Devleti'nden başlayarak tarihsel süreci ele alınmıştır. Çalışmada yöntem olarak "tarihsel değerlendirme" ve nitel araştırma yöntemleri tercih edilmiş, ağırlıklı olarak da doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Özellikle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla başlayan kurumsallaşma sürecinde, bakanlığın Adliye Vekâletine dönüşümü ve devamında kazandığı kurumsal kimlik, Meclis tutanakları başta olmak üzere birinci el kaynaklarla ortaya konmuştur.