"Kuvvet ve Enerji" ünitesinde öğrencilerin kavramsal anlayışlarının kavram ağı yoluyla geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması

Bu araştırma kapsamında ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin "Kuvvet ve Enerji" ünitesinde var olan kavramsal anlayışlarının kavram ağı yolu ile geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada eylem araştırması kapsamında nicel ve nitel araştırma yöntemleri bir arada kullanılarak karma araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Nicel araştırma yönteminden öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel araştırma yönteminde ise durum araştırma yöntemi kullanılarak açık uçlu sorularla katılımcıların görüşlerine önem verilmiştir. Araştırmanın örneklemi 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaokulda 7. sınıfta öğrenim gören 49 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubunda, "Kuvvet ve Enerji" ünitesinin her alt konusu işlendikten sonra öğrenciler her alt konuda ev ödevi olarak kavram ağı hazırlamıştır. Hazırlanan kavram ağları rubrik yardımı ile puanlanarak öğrencilere dönüt verilmiş ve verilen dönüt doğrultusunda öğrencilerin düzeltme çalışması yapmaları sağlanmıştır. Kontrol grubunda, mevcut öğretim yöntemleri kullanılarak "Kuvvet ve Enerji" ünitesi işlenmiştir. Veri toplama araçları olarak "Uygulama Görüşme Formu" (UGF), "Yeni Kuvvet ve Enerji Ünitesi Kavramsal Anlama Testi" (YKENÜKAT), "Kavram Ağı Değerlendirme Rubriği" (KADR) ve öğrencilerin uygulama sürecinde hazırlamış oldukları kavram ağları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler betimsel ve kestirimsel istatistik yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen nitel veriler içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre "Kuvvet ve Enerji" ünitesinde kavram ağı ödev uygulaması ile öğrencilerin üniteye ait kavramları daha iyi öğrendikleri belirlenmiştir. Uygulama sonunda araştırmaya katılan öğrencilerin kavram ağı ödev uygulaması hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amacıyla uygulanan UGF sonuçlarına göre öğrencilerin aktif katılımıyla öğretim sürecinin daha eğlenceli olduğu ve katılıma istekli oldukları, konuyu pekiştirerek daha etkili öğrenme sergiledikleri söylenebilir. Bu açıdan bakıldığında kavram ağı uygulamalarının fen eğitimi sürecinde kullanımı yaygınlaştırılabilir.