Kuzey Adıyaman Petrol Sahası'nda rezervuar karakteristiklerin süreksizliklerle olan ilişkilerinin belirlenmesi ve komşu petrollü sahalarla korelasyonunun yapılması (Adıyaman/Türkiye)

Doktora çalışmasının amacı, Güney Doğu Anadolu'da 12. bölge olarak tanımlanan Kuzey Adıyaman petrol sahası kuyu verilerinin ve bölgede yüzeyleyen Sayındere Formasyonu'nun rezervuar kaya özelliklerinin jeomekanik değişkenleri kullanılarak belirlenmesi, yüzeyde ve kuyuda ölçülen kırık verilerinin karşılaştırılarak yorumlanması olup, bu verilerin Adıyaman bölgesindeki diğer petrol sahalarındaki verilerle korelasyonudur. Bu tez çalışmasında çatlak sistemlerinin değerlendirilmesine yönelik mostralarda ve derinlerde hedef birim olan Kampaniyen yaşlı Sayındere Formasyonu detaylı incelemesi amcıyla Sayındere Formasyonu'ndaki çatlak türü ile sistemlerini, sistemdeki akışkanın tipi, gözenekliliği ve geçirgenliğini anlayabilmek için kuyulardan edinilen karot, log, DST, XRMI değerleri ile mostradaki çatlak verileri birlikte değerlendirilmiştir. İncelenen bazı karotlarda Sayındere Formasyonu'nda petrol emaresine ve bilinen hedef seviyelere ek birimde yapılan DST (Drill Stem Test) operasyonlarında kurtarım ile beraber petrol gelişi gözlenmiştir. İncelemede rezervuar kayaç karakteristiğine katkı sağlayan 7 adet fayın varlığı tez çalışma alanı dahilinde tespit edilmiştir. Başlıca kireçtaşı, killi kireçtaşı ve marn litolojisiyle temsil edilen Kampaniyen yaşlı Sayındere Formasyonu önceki çalışmalarda S1, S2, S3 olmak üzere 3 farklı fasiyes ile tanımlanmıştır bunlar; Organik maddece zengin karbonatlı çamurtaşı (S1), Biyoklastik istif taşı (S2) ve Gözenekli kalsitürbidit (S3) fasiyesleridir. Sayındere Formasyonu'nun üst seviyesindeki göreceli olarak petrol oranının fazla olduğu S3 fasiyesi, S2 fasiyesinin en üst kesimi olan biyoklastik istiftaşına kadar devam eder. Petrol Sahası jeolojik yapısında kıvrım sıklığının düşük, asimetrinin yüksek olması ve Sayındere Formasyonu S3 Fasiyesi kalınlığının fazla olmasının petrol üretimine olumlu etkisi olduğu bu tez çalışması ile belirlenmiştir. Dolayısıyla açılması planlanan kuyuların asimetrik petrol sahalarında Sayındere Formasyonu S3 Fasiyesi'nin en kalın olduğu yerlerdeki kıvrımların tepe kesimleri ve bunların uzanımları üzerinde yönlü sondaja başlanması tercih edilmelidir. Böylesi bir durumda petrol kuyusunun kalsitleşme ile çimentolama etkisinin olmaması, verimli çatlaklı rezervuar özelliklerini sunması ile sonuçlanmaktadır. Rezervuar kalitesini olumsuz etkileyebilecek kalsitleşme yönü'nün: K700B olduğu belirlenmiştir. Rezervuar kayaç seviyelerinde verimli çatlak sistemini oluşturan üç yönlü basınç değerleri ile kohezyon katsayıları tek tek hesaplanmış olup bu değerler (Shmax yatay, Sh min yatay, sigma dikey, değeri'nin 0,85 ve üzeri olduğu durum) 'dir. Bu değerler ile çatlağın oluştuğu her seviyede eşik enerji stres analizi sonucunda (Tocrit) değeri bulunmuş ve üretim değerleri ile regresyonu yapılmıştır. Çalışmanın final aşamasında Kuyular lito-stratigrafik korelasyona göre ait oldukları bloğun hareketine bağlı olarak yeniden sınıflandırıldı. Üretim değerleri ile eşik enerji stresi altındaki çatlakların sayısı arasında 5 ayrı regresyon değeri sırasıyla (0,56; 0,71; 0,62; 0,57; 0,63) olarak elde edilmiştir. R2=0,71 ile ters fay yükselen blok rejimi tektonik oturumunda en yüksek regresyonun karesi olarak elde edilmiştir. Yeni sondajlarda kuyunun ait olduğu büyük ölçekteki blok parçasının ters fay yükselen blok olmasının sondaj sırasında daha çok sayıda ve verimli çatlak kesilerek petrol keşif olasılığını arttırmak açısından yarar vardır. Kuzey Adıyaman Petrol Sahası'nda Sayındere Formasyonu'ndaki süreksizliklerin jeomekanik analizi ile kuyulardaki petrol üretimi arasındaki bağıntı, tektonik yerleşke kapsamı içerisinde değerlendirilerek komşu petrollü sahalalar ile korelasyonu yapılmıştır.