Kızıltepe bölgesinde tarımsal sulamada kaynaklanan gerilim dalgalanması etkilerinin asenkron motorlarda sürücü sistem kullanımı ile azaltılması

Türkiye'nin tarımsal arazilerin çok yüksek bir oranının mevcut olduğu GAP uygulama bölgesinin sulama ağı çok yetersizdir. Bu nedenle sulama işlemi, çiftçilerin kendi olanaklarıyla kurdukları, derin kuyulardan yer altı suyunun büyük güçlü asenkron motorlar ile yeryüzüne çıkarıldığı tesislerle yapılmaktadır. Bu sulama sistemlerinde büyük güçlü asenkron motorlar kullanılmaktadır. Asenkron motorlar elektrik güç sistemlerinde iletim ve dağıtım şebekeleri için güç kalitesine, özellikle şebeke gerilimine, yüksek derecede etki eden kaynaklardan biridir Asenkron motorların elektrik kalitesi üzerindeki bu etkilerini azaltmak amacıyla sürücü sistemleri yaygınlaşmaktadır. Son yıllarda bu ihtiyacı en iyi şekilde karşılamak amacıyla sürücü sistemlerinde birçok kontrol yöntemi geliştirilmiştir. Havalandırma ve pompa gibi değişken momentli yüklerde değişken hızlı sürücüler kullanılarak sistemlerin daha verimli ve elektrik sisteminin de daha kaliteli olması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada Kızıltepe Bölgesi çalışma bölgesi olarak seçilmiştir. Bölgenin elektrik şebeke yapısı ve enerji kalite sorunları incelenmiştir.Bölgedeki bir sulama sistemi ele alınarak tesisindeki kullanılan pompa-asenkron motor grubu MATLAB/Simulink'te modellenmiş ve benzetim çalışması yapılmıştır. Benzetim çalışmalarında bozulan şebeke geriliminin asenkron motorun performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Kızıltepe Bölgesindeki transformatör merkezlerinden alınan gerilim ölçüm sonuçları benzetimlerde kullanılmıştır. Motor-pompa grubu bozuk şebeke gerilimine doğrudan ve farklı tip değişken hızlı sürücüler (VSD) üzerinden bağlanarak motor çıkış parametreleri incelenmiş olup sonuçlar sunulmuştur. Sonuçlara bağlı olarak şebeke geriliminde dalgalanmayı azaltma yönünde asenkron motor sistemlerinde alınabilecek önlemler tartışılmıştır.