Hurma ağaç kurdu (gergedan böceği), oryctes spp (Coleoptera: Scarabaeidae)'ye karşı bazı sistemik ı̇nsektisitlerin etkinliği üzerine laboratuvar ve saha çalışmaları

Bu çalışmanın amacı, Neonikotinoidler sınıfından üç ikinci nesil nöro-aktif insektisitin palmiye gergedanı (Oryctes cinsi) zararlılarından kurtulmada ne kadar iyi çalıştığını ve bunları kullanmanın en iyi yolunun ne olduğunu bulmak olmuştur. Neonoctoniods sınıfından üç nöro-aktif insektisit seçilmiştir: Mospilan (Acetamiprid %20), Tiam WG (%25) ve Radical (Imidacloprid %20). Laboratuvar testleri Al-Nahrain Üniversitesi/Biyoteknoloji Fakültesi laboratuvarlarında, saha testleri ise 2021 ve 2022 yıllarında Bağdat'ın güneyindeki palmiye bahçelerinde gerçekleştirilmiştir. Laboratuvar testleri, biri larvaların doğrudan püskürtülmesi ve ikincisi larva-yiyecek muamelesi olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilmiştir. Saha testlerine gelince, bunlar üç farklı şekilde uygulanmıştır. Bunlardan ilki palmiye ağacının tepesine doğrudan püskürtme, gövdeye enjekte etme ve topraktan sulamadır. Laboratuvar testleri, pestisitlerin farklı konsantrasyonlarda su ile kombinasyonunu içermiştir. Özellikle, Mospilan 0,5 g/litre ve 1 g/litre su konsantrasyonlarında, Tiam 0,3 g/litre ve 0,6 g/litre su konsantrasyonlarında karıştırılmıştır. Son olarak, Radical larvaların doğrudan püskürtülmesi ve larva-yem muamelesi için sırasıyla 0,38 ml/litre ve 0,76 ml/litre su konsantrasyonlarında karıştırılmıştır. Saha testlerinde aşağıdaki konsantrasyonlar kullanılmıştır: Mospilan, palmiye ağacına doğrudan püskürtme için iki uygulama (biri daha düşük konsantrasyonlu ve diğeri daha yüksek konsantrasyonlu): 0,5 g/litre (düşük konsantrasyon) ve 1 g/litre (yüksek konsantrasyon) konsantrasyonlu palmiye ağacı başına beş litre çözelti. Tiam: 0,3 g/L ve 0,6 g/L; Radikal: 0,38 ml/L ve 0,76 ml/L. Ağaç gövdesine enjeksiyon deneylerinde ise aşağıdaki konsantrasyon ve miktarlar kullanılmıştır: Mospilan, palmiye ağacı başına 1 g/ 2 ml su konsantrasyonunda 20 ml çözelti ve palmiye ağacı başına 1 g/ 3 ml su konsantrasyonunda 20 ml çözelti. Radikal için, her ağaç için 1 ml/1,5 ml su konsantrasyonunda 20 ml çözelti kullanılmıştır. Topraktan sulama deneyleri için aşağıdaki konsantrasyonlar kullanılmıştır: Mospilan 1 g/L su konsantrasyonuyla palmiye ağacı başına 50 litre; Tiam 1 ml/3,8 L su konsantrasyonuyla palmiye ağacı başına 50 litre şeklinde olmuştur. Laboratuvar deneylerinde sadece ölü larvaların sayısı sayılmıştır. Ancak saha deneyleri için hem ölü hem de canlı larvalar sayılmıştır. Laboratuvar sonuçları, test edilen üç pestisitin de larvalar üzerine doğrudan püskürtme yoluyla ya da gıdaların işlenmesi sırasında kullanıldığında etkili olduğunu ve hem düşük hem de yüksek konsantrasyonlar için %96-%100 etkinlik aralığında olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, farklı konsantrasyonlarla muamele edildiğinde larvaların ölmeye başlaması için geçen sürede önemli bir fark gözlendi; daha düşük konsantrasyonlarda pestisitlerle muamele edilen larvaların ölümü 12 gün sonra başlarken, daha yüksek konsantrasyonlarda pestisitlerle muamele edilen larvalar için bu süre sadece 2 gündü. Saha deneylerinde palmiye ağaçlarının tepesine doğrudan püskürtmede kullanıldığında, pestisitler hiçbir etkinlik göstermemiştir çünkü ölü ve canlı larvaların oranı karşılaştırma uygulaması da dahil olmak üzere tüm uygulamalarda benzer olmuştur. Daha yüksek dozlarda pestisit kullanıldığında, daha düşük konsantrasyonlarda ve kontrol uygulamalarında elde edilen sonuçlara benzer şekilde, böcek üzerinde fark edilebilir bir etki görülmemiştir. Radical, Tiam ve Mospilan için düzeltilmiş öldürme değerleri sırasıyla %0,34, %3,7 ve %5,2 olmuştur. Daha yüksek konsantrasyonlar kullanıldığında, düzeltilmiş öldürme değerleri sırasıyla %3,7, %4,6 ve %8,5 olmuştur. Gövde enjeksiyonu ve toprak sulama deneylerine gelince, hem Mospilan hem de Tiam, sırasıyla %91,7 ve %100'lük düzeltilmiş değerlerle gövde enjeksiyonu deneylerinde larvaları öldürmede yüksek etkinlik göstermiştir. Toprak sulama deneylerinde ise Mospilan ve Tiam için düzeltilmiş değerler sırasıyla %90,1 ve %100'dür. Radical hem enjeksiyon hem de toprak sulama uygulamalarında sırasıyla %64 ve %65,4'lük bir etkinlikle diğer iki pestisite kıyasla daha düşük bir etkinlik göstermiştir.