Ladik Gölü'nün (Samsun) yüzeysel alanının zamansal ve mekansal değişiminin coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama ile belirlenmesi

i ÖZET Yüksek Lisans Tezi Ladik Gölü'nün (Samsun) Yüzeysel Alanının Zamansal ve Mekansal Değişiminin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama ile Belirlenmesi Bekir KILIÇ Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım ve Yaşam Bilimleri Anabilim Dalı Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Arda ÖZEN Bu tez çalışmasının amacı Samsun ili Ladik İlçesinde yer alan ve ülkemizde bulunan 45 adet "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan"dan biri olan Ladik gölünde 1999-2019 yılları arasında su alanında meydana gelen değişimlerin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Yöntemleri yardımı ile belirlenmesi ve göldeki sorunların giderilebilmesi için alınması gereken yönetim tedbirlerinin belirlenmesidir. Göl alanının hem hesaplanan hem de gözlemlenen değerlere göre tüm yıllar için Mayıs aylarında daha fazla bir alana sahip iken Eylül aylarında göl yüzey alanında küçülme gerçekleştiği belirlenmiştir. 1999-2009 yılları arasında aşırı su kullanımının olmadığı ve su bütçesini dikkate alan su kullanımı sonucu gölün yüzey alanında büyük değişiklikler olmadan varlığını sürdürdüğünü göstermiştir. 2009 yılından sonra özellikle sulama amaçlı aşırı su kullanımı göl yüzey alanında küçülmeye yol açmıştır. Su toplama havzasında arazi kullanımının su varlığına bağlı olarak şekillendiği ve tarım alanlarının artmasının orman varlığına zarar verdiği belirlenmiştir. Ayrıca literatürde mevcut olan farklı su indislerinin göl alanını belirlemedeki performansları da istatistiki olarak belirlenmiştir. AWEInsh indeksi tüm görüntüler bir arada değerlendirildiğinde ve Mayıs aylarına ait görüntüler arasında değerlendirildiğinde istatistiki olarak en başarılı indeks olurken Eylül ayı görüntüleri bir arada değerlendirildiğinde MNDWI indeksi daha başarılı olmuştur. Elde edilen sonuçlar, mevsimsel alansal değişimin yüksek olduğu Ladik gölü gibi göllerde bu çalışmada kullanılan su indislerinin su yönetiminin sürdürülebilir bir şekilde yapılabilmesi ve göldeki değişimlerin gözlenebilmesi için kullanılabilecek hızlı, ekonomik ve pratik bir metot olarak kullanılabileceği anlaşılmıştır.