Üçüncü dil öğreniminde dile yatkınlık ve işler bellek

Bu çalışma, görsel-uzaysal ve sözel işler bellek (İB) görevlerinin dile yatkınlık (DY) ile ilişkilerini ve bunların üçüncü dilde (D3) okuduğunu ve dinlediğini anlamayı açıklamadaki belirleyici rollerini araştırmıştır. Katılımcılar, başlangıç, orta ve üst-orta/ileri düzeylerde çeşitli ek yabancı diller öğrenen ve herhangi bir D3 öğrenmeyen bir kontrol grubu da dahil olmak üzere, İngilizce öğretmenliği anadalında öğrenim gören, anadili Türkçe olan 110 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar, LLAMA testleri sürüm 3 (Meara & Rogers, 2019), ileri sayı dizisi, döndürme, simetri ve işlem aralığı görevlerini (Foster ve diğerleri, 2015) tamamlamışlardır. Ayrıca, belirlenmiş dört Avrupa dilinden (Almanca, Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca) birini öğrenen katılımcılar sertifikalı kültür enstitüleri tarafından oluşturulan genel yeterlilik sınavlarının okuma ve dinlediğini anlama bölümlerine de almışlardır. Temel bileşen analizi, sözel/fonolojik bellek (sayı aralığı, işlem aralığı ve LLAMA D), görsel-uzaysal İB (simetri ve döndürme aralığı) ve DY (LLAMA B, E, F, kısmen D) olarak yorumlanan 3 faktörlü bir çözüm ortaya çıkarmıştır. Bu üç faktör ile D3 deneyimi arasındaki ilişkiyi inceleyen tek değişkenli varyans analizleri, anlamlı olmayan sonuçlar ortaya çıkarmıştır. D3 dinlediğini anlamadaki hiyerarşik regresyon, D3 deneyimi ve DY faktörünün kümülatif olarak varyansın %45'ini açıkladığını ve DY faktörünün bu varyansın %15'ini açıkladığını göstermiştir. Aynı yordayıcı faktörler, D3 okuduğunu anlamada herhangi bir önemli varyans açıklamamıştır. Çalışma, belirli DY ve İB yetenekleri arasındaki ayrışmayı doğrulamış, ancak sözel/fonolojik hafıza yeteneklerinde bazı örtüşmeler göstermiştir. Ayrışmış olan DY faktörü, D3 dinlemede önemli ölçüde etkiliyken, okuduğunu anlamada etkisi gözlenmemiştir.