Laparoskopik cerrahide baş aşağı pozisyonda salin ve hava ile şişirilen endotrakeal tüp kaf basınçlarının karşılaştırılması

Giriş: Endotrakeal entübasyon (ETE) anestezi uygulamalarında solunum sistemi güvenliğini sağlamak amacı ile sık olarak başvurulan bir yöntemdir. Endotrakeal tüpte (ETT) bulunan ve mide içeriğinin akciğerlere aspirasyonunu önlemek amacıyla kullanılan kafların anestezi esnasında basıncının artması sonucu trakeal kapiller perfüzyon bozulabilir. Trakeal kapiller perfüzyonun bozulmasına bağlı olarak postoperatif dönemde boğaz ağrısı, ses kısıklığı, ödem, iskemi, trakeal ülserasyon, nekroz, trakeal rüptür, trakeo-özafageal fistül ve stenoz gibi komplikasyonlar görülebilmektedir. Laparoskopik cerrahi yöntemi açık cerrahi yöntem ile karşılaştırıldığında daha az invaziv olması, postoperatif dönemde daha az ağrı olması, hızlı derlenme sağlaması gibi avantajları nedeni ile son yıllarda yaygınlaşmıştır. Laparoskopik cerrahi esnasında batının karbondioksit ile şişirilmesi sonucu artan intratorasik basınç ve trendelenburg pozisyonu ile akciğer kompliyansı değişmesi ETT kaf basınç artışına ve bu duruma bağlı komplikasyonların görülmesine neden olabilmektedir. Amaç: Çalışmamızda trendelenburg pozisyonunda jinekolojik laparoskopik ameliyatlarda ETT kaflarının hava ve salin ile şişirerek olası kaf basıncı artışına ve postoperatif dönemde görülebilecek komplikasyonlara olan etkilerini karşılaştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışma trendelenburg pozisyonunda jinekolojik laparoskopik ameliyat yapılacak, 18-65 yaş arası, ASA Ι,ΙΙ,ΙΙΙ, beklenen ameliyat süresi 60-180 dk. arasında olan toplam 60 hastada prospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar ETE sonrası kaf basınçları kaf manometresi yardımıyla 25 cmH₂O olacak şekilde rastgele olarak salin (Grup S, n=30) ve hava (Grup H, n=30) ile şişirilerek iki gruba ayrıldı. Bütün hastalarda anestezi idamesinde %50/50 O2/hava karışımı ile birlikte % 2-3 sevofluran gaz karışımı ve ameliyat esnasında analjezi remifentanil infüzyonu ile sağlandı. Tüm hastaların; kalp atım hızı, oksijen saturasyonu, ortalama arter basıncı, BİS değerleri, ETT kaf basınçları, trendelenburg ve supin pozisyondaki en yüksek kaf basıncı değerleri, en yüksek kaf basıncına ulaşma zamanı, end-tidal karbondioksit (EtCO₂), inspire edilen oksijen değerleri, internal ekspiryum sonu pozitif basınç (PEEP) ve tepe havayolu basıncı değerleri indüksiyon öncesi, entübasyon sonrası, indüksiyon sonrası 10'ar dakikalık aralıklarla ve ekstübasyondan hemen önce kaydedildi. Bulgular: Grupların kaf basınç değişimi incelendiğinde, 10., 20., 30., 40. ve 50. dakikalarda hava grubunda salin grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). Ayrıca supin ve trendelenburg pozisyonunda maksimum (max.) kaf basınçları hava grubunda istatiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0,04, p<0,001). Grupların havayolu basınçları karşılaştırıldığında entübasyondan hemen sonra ve 10. dakikada salin grubunda hava grubuna göre istatiksel olarak anlamlı yüksekti (sırasıyla p<0,001, p<0,001). Grupların postoperatif boğaz ağrılarının değerlendirildiği Numeric Rating Scale (NRS) değişimleri, Grup H' deki hastalarda postoperatif 2. ve 24. saatlerde yutkunurken ve yutkunma yokken anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Postoperetif 24 saat içinde analjezik tüketimi Grup H'de Grup S'ye göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: Trendelenburg pozisyonunda jinekolojik laparoskopik ameliyatlarda ETT kaflarının salin ile şişirilen grupta hava ile şişirilen gruba göre intraoperatif kaf basınçlarının anlamlı olarak düşük olduğu, postoperatif boğaz ağrısı ve analjezik tüketimini azalttığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Laparoskopik cerrahi, trendelenburg pozisyonu, boğaz ağrısı, kaf basıncı.