Limited şirkette pay sahipleri arasındaki uyuşmazlıkların tahkime elverişliliği

Bu çalışmada, limited şirket pay sahipleri arasında çıkan uyuşmazlıkların tahkime elverişliliği incelenmiştir. Uyuşmazlıkların çözümünde uzun ve külfetli olan dava yolu yerine tahkim usulünün seçilmesi hem usul ekonomisi hem de uyuşmazlıkların etkin ve kısa sürede çözüme kavuşabilmesi adına önem arz etmektedir. Şirketler hukuku alanındaki bazı uyuşmazlıklarda da tahkim yolunun seçilebilmesi mümkündür. Ancak, tahkim yoluna gidilmesi için öncelikle bir şirket ve neticesinde şirketler hukuka ilişkin bir uyuşmazlığın olması gerekmektedir. Ekonomideki gelişmeler ve ticari hayatın canlanması ile birlikte şirket sayıları da artmaktadır. Şirket sayıları ile birlikte şirketler hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar da artmaktadır. Uyuşmazlıkların çözümü için devlet mahkemeleri yetersiz kalmakta ve şirketler uzun süren yargılamalardan olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu noktada tahkim yolu, şirketler için alternatif ve etkin bir yargılama yöntemi olarak gün yüzüne çıkmaktadır. Ticaretin milletlerarası yönü ile şirket uyuşmazlıklarına yabancılık unsuru da dahil olmaya başlamıştır. Yabancılık unsuru içeren şirketler hukuku uyuşmazlıklarının tahkim yolu ile çözümlenmesinde ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu değil, Milletlerarası Tahkim Kanunu esas alınmaktadır. Şirketler hukukundaki yabancılık unsuru, şirketin yabancı şirketlerle yapacağı hukuki işlemlerle veya yabancı gerçek/tüzel kişinin şirkete ortak olmasıyla ortaya çıkmaktadır. Taraflar yabancılık unsuru taşıyan veya Türk hukukuna tabi şirketler hukuku uyuşmazlıklarının çözümü için ortak ve yazılı irade beyanı ile uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözümleneceğini kararlaştırabilmektedir. Uzun süren yargılamalar tarafların adalete erişimini zorlaştırdığı için kısa sürede etkin bir çözüm sunan tahkim yolu, dava yoluna nazaran tercih edilmektedir. Bunun yanı sıra, davaların aleni olması ve kısa sürede çözüme kavuşmaması, yeni uyuşmazlıklara da kapı araladığından şirketleri olumsuz yönde etkilemektedir. Tahkimde hakemlerin alanında uzman kişilerden oluşması, uyuşmazlığın kısa sürede sonuçlanması ve yargılamanın gizlilik esasına göre yürütülmesi, şirketler hukukunun özel ve teknik bir alan olması sıfatına hizmet etmekte ve bu sebeple tahkim yolu taraflar için cazip bir alternatif yargılama yöntemi haline gelmektedir. Ayrıca tahkim usulü ile taraflara uyuşmazlığa uygulanacak hukuku seçebilme imkânı verilmiştir. Bu imkân, ticaretin güven ve istikrar özelliğine hizmet etmekte ve bu yönüyle de tahkim tercih sebebi olmaktadır. Tahkimin sunmuş olduğu bu avantajlar, yabancılık unsuru içeren milletlerarası ticari uyuşmazlıkların da kısa sürede çözüme kavuşmasına hizmet etmektedir.