Lise düzeyinde çözeltiler konusunun öğretiminde akran öğretimi yönteminin etkililiğinin incelenmesi

Bu araştırmada; lise düzeyinde çözeltiler konusunun öğretiminde akran öğretimi yönteminin öğrencilerin kavramsal anlayışlarına etkisinin incelenmesi ve geleneksel öğretim yaklaşımıyla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, akran öğretimi yönteminin öğrencilerin kimya dersine karşı tutumlarına ve tartışma istekliliklerine etkisi de incelenmiştir Çalışmada karma yöntem araştırma deseni (mixed-method design) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim yılında Artvin İskebe Anadolu Lisesinin iki farklı şubesinde öğrenim gören toplam 59 11. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle seçilmiş ve şubelerden biri rastgele deney grubu diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çözeltiler konusunun işlenişinde deney grubunda akran öğretimi yöntemi, kontrol grubunda ise hâlihazırda devam eden geleneksel yaklaşım kullanılmıştır. Çalışmanın uygulama aşaması haftada dört saat olmak üzere toplam 5 hafta sürede gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri, Çözeltiler Kavram Testi (ÇKT), Kimya Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (KDYTÖ), Tartışmacı Anketi (TA), kavram soruları, yazılı görüş formu, yarı yapılandırılmış mülakatlar ve gözlem yoluyla toplanmıştır. ÇKT, KDYTÖ ve TA ile elde edilen verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Yazılı görüş formu, yarı yapılandırılmış mülakat ve gözlem verileri betimsel olarak analiz edilmiştir. Deney grubundaki öğrencilerin ÇKT son test puan ortalaması kontrol grubundaki öğrencilerin puan ortalamasından daha yüksek olarak bulunmuştur. Bağımsız gruplar t testi analiz sonuçları bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuca göre çözeltiler konusu ile ilgili kavramların anlaşılması açısından akran öğretimi yönteminin geleneksel öğretim yönteminden daha etkili olduğu söylenebilir. Mülakat yoluyla elde edilen nitel bulgular da bu sonucu desteklemektedir. Tutum açısından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Her ne kadar gruplar arasında tutum açısından istatistiksel olarak fark oluşmasa da deney grubu öğrencilerinin yazılı görüşlerinden akran öğretimi yönteminin öğrencilerin derse aktif katılmını sağladığı ve daha kalıcı bir öğrenmeye yol açtığı anlaşılmaktadır. Ayrıca sınıfta yapılan gözlemlere dayalı olarak uygulama başladıktan sonra ilerleyen haftalarda öğrencilerin yönteme uyum sağladığı ve derslerin bu şekilde işlenmesinden zevk aldıkları söylenebilir. Akran öğretimi yönteminin öğrencilerin tartışma istekliliklerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığı bulunmuştur. Ancak deney grubundaki öğrencilerin yazılı görüşleri ve sınıf içi gözlemlerden tartışma becerilerinin geliştiği sonucu çıkarılabilr.