Lise kademesindeki üstün zekalı öğrencilerde empati, prososyallik, yaşamda uyum ve yaşam doyumunun incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, lise kademesindeki üstün zekalı öğrencilerin empati, prososyallik, yaşamda uyum ve yaşam doyumu düzeylerini değerlendirebilmektir. Araştırmanın alt amaçlarında ise empati, prososyallik, yaşamda uyum ve yaşam doyumunun demografik değişkenlere dayalı karşılaştırılması yer almaktadır. Bu doğrultuda, araştırmanın modelinin kurgulanmasında ilişkisel tarama modeli temel alınmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ve Kocaeli illerinde lise kademesinde öğrenim gören üstün zekalı öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem grubu ise amaçlı örnekleme ile seçilen ve araştırmaya katılmak için gönüllü olan 188 öğrenciden meydana gelmektedir. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Adolesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeği, Ergen Prososyallik Ölçeği, Yaşamda Uyum Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bu doğrultuda, araştırmada nicel tipte veriler toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde, SPSS-28 paket programı kullanılmıştır. Bu eksende frekans ve yüzde analizi, tanımlayıcı istatistikler, normallik analizleri, bağımsız gruplar t testi, ANOVA ve pearson korelasyon analizi gibi analizler yapılmıştır. Araştırma sonunda, lise kademesindeki üstün zekalı öğrencilerin empati ve prososyallik düzeylerinde kız öğrencilerin erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek puan aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak sınıf düzeyi, kardeş sayısı, aile gelir durumu, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumuna göre anlamlı bir bulgu elde edilememiştir. Ayrıca, yaşamda uyum düzeyinde cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, aile gelir durumu, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumuna göre anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. Katılımcı öğrencilerin yaşam doyumu düzeylerinde, aile gelir durumu iyi olan öğrencilerin aile gelir durumu kötü ve orta olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek puan aldığı sonucu tespit edilmiştir. Fakat cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir sonuç belirlenememiştir. Buna ek olarak, lise kademesindeki üstün zekalı öğrencilerin empati, prososyallik, yaşamda uyum ve yaşam doyumu düzeyleri arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde korelasyonel ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Lise kademesi, üstün zekalı, empati, prososyallik, yaşamda uyum, yaşam doyumu