Lise öğrencilerinde akademik başarı, sosyal destek ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde akademik başarı, algılanan sosyal destek ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya Yozgat ili Merkez ilçesi ve Şefaatli ilçesinde öğrenim gören 14-19 yaş aralığında olan 259 kız ve 206 erkek olmak üzere toplam 465 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Şahin (2018) tarafından geliştirilen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği Öğrenci Formu ve Yıldırım (1997) tarafından geliştirilen Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı (SPSS) kullanılmıştır. Normallik dağılımını test etmek için Kolmogorov-Smirnov testi, öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı ve algılanan sosyal destek puanlarının tespiti için betimsel istatistikler, ikili değişkenler için Mann-Whitney U testi, ikiden fazla değişkenler için Kruskal-Wallis H testi yapılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Sperman Rho testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerdeki sosyal medya bağımlılığının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Sosyal medya bağımlılığı puanları cinsiyete, okul türüne, anne ve baba eğitim düzeyine ve sosyal medya için kullanılan araç değişkenlerine göre farklılık göstermezken, sınıf, akademik başarı, aylık ortalama gelir, evde internet bağlantısı olup olmama, ne kadar zamandır sosyal medyayı kullandığı ve sosyal medya kullanım amacı değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. Araştırmanın bir diğer sonucuna göre öğrencilerin algıladıkları sosyal destek düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Algılanan sosyal destek puanları cinsiyete ve evde internet bağlantısı olup olmama değişkenlerine göre farklılık gösterirken, sınıf, okul türü, akademik başarı, anne ve baba eğitim düzeyi, aylık ortalama gelir, ne kadar zamandır sosyal medyayı kullandığı, sosyal medya kullanım amacı ve sosyal medya için kullanılan araç değişkenlerine göre farklılık göstermemiştir. Yapılan analizler sonucunda, sosyal medya bağımlılığı ile algılanan sosyal destek arasında negatif yönde bir ilişki oluğu tespit edilmiştir. Bu sonuca göre algılanan sosyal destek düzeyi azaldıkça sosyal medya bağımlılığının arttığı söylenebilir. Öğrencilerdeki sosyal medya bağımlılığını azaltmak için İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ile iş birliği yapılarak eğitimler düzenlenebilir. Yerel yönetimler (Valilikler, Kaymakamlıklar, Belediyeler vb. ) ve Sivil Toplum Kuruluşları (Dernekler, Vakıflar, Odalar vb.) kendi bölgelerinde sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yaparak öğrencilerin sosyal medya dışında zaman geçirmeleri sağlanabilir.