Lise öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi

Bu çalışma lise öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerini, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları ve beslenme alışkanlıklarını değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini Hatay ili İskenderun ilçesinde yer alan özel bir lisenin ortalama yaşları 16.0±1.21 olan 9., 10., 11. ve 12. sınıflarda kayıtlı olan 117 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın anket formu bireylerin sosyodemografik bilgileriyle beslenme alışkanlıklarına ilişkin soruları, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ), Adölesanlarda E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve beslenme durumlarının saptanması amacıyla kullanılmıştır. Çalışma sonucunda çalışmaya katılan öğrencilerin %47'sinin kız (n:55) ve %53'ünün erkek (n:62) olduğu, kız öğrencilerinin günlük aldıkları enerji ortalamasının 1518.6±462.79 kkal iken erkek öğrencilerin günlük aldıkları enerji ortalamasının 1623.8±665.41 kkal olduğu saptanmıştır (p>0.05). Kız ve erkek öğrencilerin günlük aldıkları enerjinin yağdan gelen yüzdeleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark elde edilmiştir (p=0.049). Kız ve erkek öğrencilerin C vitamini, riboflavin, folat, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor ve demir tüketim miktarlarının Diyetsel Referans Alımı (Dietary References Intake, DRI) önerilerinin altında olduğu saptanmıştır. Ek olarak kız öğrencilerde B6 vitamini, erkek öğrencilerde ise niasin ve çinko tüketim miktarlarının DRI önerilerinin altında olduğu saptanmıştır. Kız öğrencilerin günlük ortalama internet kullanım süresi (137.2±52.67 dakika) ile erkek öğrencilerin günlük ortalama internet kullanım süresi (211.4±127.04 dakika) arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p=0.000). Kız öğrencilerin %41.8'i, erkek öğrencilerin ise %22.6'sı son bir hafta içerisinde sağlıkla ilgili araştırma yapmıştır ve son bir hafta içinde sağlıkla ilgili araştırma yapma durumu ve cinsiyet arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0.026). SBİTÖ puanı ile E-Sağlık Okuryazarlığı ölçeği arasında pozitif yönde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0.000, r=0.329). İnternet kullanım süresi ile "beslenme hakkında bilgi" alt boyutu, "beslenmeye yönelik duygu" alt boyutu ve "Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum" ölçeği toplam puanı arasında negatif yönde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). E-Sağlık Okuryazarlığı ölçeği ile SBİTÖ alt boyutları olan 'beslenme hakkında bilgi, 'beslenmeye yönelik duygu ve 'kötü beslenme' alt boyutları arasında pozitif yönde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (sırasıyla; p=0.004 r=0.265, p=0.002 r=0.282, p=0.001 r=0.295). Sağlıklı yaşam ve sağlıklı beslenme ile ilgili edinilen bilgilerin öğrenciler tarafından eyleme geçirilmesini teşvik edecek programların düzenlenmesi, öğrencilerin internetten edindikleri bilgilerin doğruluğunu ve güvenilirliğini belirlemesine yardımcı olacak bilişim eğitimlerinin planlanması önerilmektedir.