Lise öğrencilerinin küresel yeterlilikleri ile göçmenlere yönelik tutumları arasındaki ilişki

Göç olarak adlandırılan, gönüllü ya da zorunlu, farklı nedenlerle yapılan yer değiştirmelerde, "ev sahibi" ve "yeni gelen" toplumun uyum içinde yaşayabilmeleri için küresel yeterliliklerinin olması gerekir. OECD tarafından PISA 2018 kapsamında küresel yeterlilik alanına yer vermiş ancak Türkiye yapılan bu değerlendirmeye dahil olmamış, dolayısıyla 15 yaş grubu lise öğrencilerinin küresel yeterlilik düzeyleri üzerinde çalışılmamıştır. Yapılan araştırmalar incelendiğinde, göçmenlere yönelik tutum çalışmalarının, ortaokul veya üniversite öğrencileriyle ya da yetişkin gruplarla yapıldığı görülmektedir. Lise öğrencilerinin tutumlarının değerlendirilmemiş olması bu araştırmayı gerekli kılmıştır. Bu araştırma lise öğrencilerinin küresel yeterlilikleri ile göçmenlere yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçladığından nicel araştırma olan ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini Samsun İli İlkadım İlçesi'ndeki 2022-2023 Eğitim Öğretim yılı içinde örgün eğitim veren farklı türdeki liselerde eğitim gören, 9, 10, 11 ve 12. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve lise öğrencilerinin küresel yeterlilikleri ile göçmenlere yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, cinsiyetlerinin, göçmenlerle iletişim halinde olmalarının, ebeveynlerin eğitim düzeylerinin ve gelecekte yurt dışında çalışma niyetlerinin olmasının göçmenlere yönelik tutumlarına etkisi varken, yaşadıkları yerde göçmen olmasının, yurt dışında yaşayan akrabalarının olmasının ve sosyo-ekonomik durumlarının göçmenlere yönelik tutumlarını etkilemediği, diğer kültürleri öğrenmeye ilgi ve farklı kültürlerden insanlara saygı duyan, kendini küresel sorunlarla ilgili etkin bulan lise öğrencilerinin göçmenlere yönelik daha olumlu tutumlar içinde olduğu görülmüş ancak küresel farkındalık, küresel konulara ilişkin farkındalık ve kültürlerarası iletişim farkındalıklarının göçmenlere yönelik tutumları üzerinde etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Göçmenlerin çok olduğu illerde, gençler üzerinde büyük etkisi olan öğretmenlerin küresel yeterlilikleri ile göçmenlere yönelik tutumları arasındaki ilişki çalışılması önerilmektedir.