Lokal Streptomyces izolatlarının biyoaktif sekonder metabolitlerinin kimyasal olarak taranması

Yeni hastalıkların gelişmesi ve patojenlerde mevcut antibiyotiklere karşıdirencin artmasından dolayı yeni mikrobiyal metabolitlere sürekli ihtiyaçduyulmaktadır. Mikrobiyal sekonder metabolitler, potansiyel olarak sahipoldukları özel yapıları ve biyolojik aktiviteleri ile doğal bileşiklerin zenginkaynaklarından birini teşkil ederler. Actinomycetales ordusuna dahil olanStreptomyces türleri, çoğu biyolojik olarak aktif olan sekonder metabolitleriüretme yeteneğine sahip olan mikoorganizma grubudurlar. Bu sekondermetabolitlerden başlıcaları; antibakteriyel, antifungal ve antitümor ajanlarıdır.Yeni biyoaktif metabolitlerin keşfi için temel strateji Streptomyces gibi iyibilinen ve yetenekli organizmalardan yeni bileşiklerin taranmasıdır.Bu amaçlar doğrultusunda daha önce 3 farklı endemik bitkinin kökçevresi (rizosfer) topraklarından izole edilmiş olan 12 lokal izolatın, 16S rRNAgenleri kullanılarak yapılan moleküler teşhis çalışmalarında bu izolatlarınStreptomyces cinsine dahil oldukları bulundu. Moleküler teşhisi yapılan 12izolatın Benett + Glukoz besiyerindeki antimikrobiyal aktivitelerinin araştırılmasısonucunda bu izolatlardan 9'unun antimikrobiyal aktivite gösterdiği tespit edildi.Moleküler teşhis çalışmaları sonucunda daha önce Streptomyces sp.CAH29 olarak adlandırılan izolatın üretmiş olduğu sekonder biyoaktifbileşiklerinin kimyasal tarama yöntemi ile belirlenmesi amaçlandı. İzolat öncelikleantimikrobiyal bileşik üretme kapasitesi açısından 5 farklı besiyerinde üretildi.Elde edilen filtratlar farklı polarite özelliklerine sahip 3 farklı çözücü sistemi ileekstrakte edildi. Elde edilen organik ekstraktların antifungal ve antibakteriyelaktiviteleri belirlendi. Bu şekilde elde edilen ekstraktların test organizmalarıüzerine farklı inhibisyon etkileri gözlendi. En güçlü ve geniş spektrumdaantimikrobiyal aktivite elde edilen Benett + Glukoz besiyerinde daha genişölçekte üretilen Streptomyces sp. CAH29'un sekonder metabolitleri, en iyiaktivitenin gözlendiği etilasetat çözücüsü ile ekstrakte edildi. Ekstraklarıniçerdiği bileşikler, ince tabaka kromatografisinde (TLC) farklı çözücü sistemleriile birbirinden ayrıldı. Bileşiklerin en iyi olarak diklorometan ? metanol (9:1)çözücü sisteminde birbirinden ayrıldığı tespit edildi. TLC ile birbirinden ayrılmışbileşiklere ait spotlar biyootografi yöntemi ile test organizmaları üzerinedenendi. Rf değeri yaklaşık 0,69 olan spot bölgesinin hem antifungal hem deGram (+) organizmalara karşı antibakteriyel etkisinin olduğu tespit edildi. Bu spotbölgesindeki biyoaktif bileşiğin saflaştırılması amacıyla nonpolar karakterdekihekzan ? etilasetat ile polar karakterdeki etilasetat ve metanol çözücü sistemlerininkullanılmasıyla gerçekleştirilen kolon kromatografisinden 4 temel fraksiyon eldeedildi. İkinci bir kolon kromatografisi ve sonrasında uygulanan yüksekperformanslı ince tabaka kromatografisi (HPTLC) sonucunda hedeflenen bileşiksaf halde 2 mg olarak elde edildi. Saf olarak elde edilen bileşik farklı özelliktekiTLC reaktifleri ile muamele edilerek olası fonksiyonel grupları belirlendi.Ayrıca HPTLC sonucu saf bileşiğin 270 nm'de maksimum absorbans verdiğigörüldü. Son olarak bileşiğin Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenesve Candida albicans üzerine antimikrobiyal aktivite gösterdiği tespit edildi.Bileşiğin yapı aydınlatma çalışmaları devam etmektedir.