Maden sahalarındaki deformasyonların İHA verileri ile izlenmesi

Açık ocak maden sahalarında oluşabilecek deformasyonların tespiti ve takibi maden üretiminin hem güvenliği hem de sürekliliği açısından önemlidir. Küresel Navigasyon Uydu Sistemi (GNSS), maden alanlarındaki deformasyon izleme için en çok tercih edilen yöntemdir. GNSS yöntemi ile izlenen noktalarda deformasyon miktarı (3D yer değiştirmeler) belirlenebilirken, deformasyonun nedeni ve/veya alan boyutu ile ilgili yorumlar sınırlı kalabilir. Açık ocak maden alanlarındaki kaymaların ana faktörleri veya tetikleyici sebepleri, taban topografyası, oluşturulan basamakların geometrik boyutları (genişlik, yükseklik ve eğim), dökülen malzemenin rijitlik oranı ve alt basamaklardaki yeni dökümlerin neden olduğu yük artışları olarak görülmektedir. Bu maden sahası için yapılan saha ölçümleri ve değerlendirmeler, İHA fotogrametrisi destekli GNSS yönteminin hem sınırlar hem de alansal boyutta deformasyonlarının belirlenmesinde hızlı ve ekonomik bir yöntem olduğunu desteklemektedir. Bu çalışmada İHA fotogrametrisi ve GNSS birlikte kullanılmış, çalışma sahası açık maden ocağı olarak bir mermer ocağı seçilerek sahadaki deformasyonlar izlendi. GNSS yöntemiyle noktasal bazda yer değiştirmelerin izlenmesi için arazi topografyasına ve deformasyonun gerçekleşebileceği olası konumlara göre deformasyon kontrol noktaları tesis edildi. İHA fotogrametrisi ile de belirlenen deformasyon noktalarının üzerinden oluşan yer değiştirme hareketliliğinin sebepleri, alan ve hacimsel büyüklükleri araştırılmıştır. Bu sayede GNSS ile hassas ve yüksek doğrulukta elde edilen ölçümler çalışmanın referans ölçümleri kabul edilerek İHA verileri ile karşılaştırmalar yapıldı. İHA verilerinin GNSS verilerinden elde edilen yer değiştirme miktarlarına paralel sonuçlar verdiği görülmüştür. Bu da GNSS yöntemi ile deformasyon çalışmalarının nokta bazlı yapılmasının yanında İHA Fotogrametrisi ile alansal bazda izleme ve GNSS verilerine paralel kayda değer sonuçlar vermesi İHA verilerinin kullanılabilirliğini göstermiştir.