Madenlerle ilgili yaptırım uygulama ve kentleşme bağlamında kısıtlama yetkisi

1982 Anayasası'nın 168 inci maddesi uyarınca devletin hüküm ve tasarrufu altında olan madenlerin aranması ve işletilmesi hakkı ve buna bağlı olarak yaptırım uygulama yetkisi Devlete aittir. İdari karar sonucu uygulanan idari yaptırımlar ve ruhsat alanlarının kısıtlanmasına dair kararlar yargısal denetime tabidir ve hukuka uygunluk denetimi, madencilik sektörünün ekonominin itici gücü olması nedeniyle önem arz etmektedir. Bu nedenle tez konusu "Madenlerle İlgili Yaptırım Uygulama ve Kentleşme Bağlamında Kısıtlama Yetkisi" olarak belirlenmiş, yerel mevzuat kapsamında değerlendirme yapılmıştır. Tezde, madencilikte Cumhuriyet öncesi dönemden günümüze kadar öne çıkan yenilikler tarihsel açıdan ve Devletin hükümranlık yetkisi kapsamında açıklanmış ve madencilik faaliyetleri yürütülürken birden fazla kanun uygulama alanı bulmakla birlikte tez kapsamında 3213 sayılı Maden Kanunu uyarınca tesis edilen idari yaptırımlara ilişkin inceleme yapılmıştır. 3213 sayılı Maden Kanunu ile Devlete tanınan ruhsat alanlarını kentleşme ve benzeri gerekçelerle kısıtlama, belirli bölgeleri madencilik faaliyetlerine kapatma yetkisine 18/5/2017 tarih ve 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile eklenen maden bölgesi ilan etme ve ruhsatları taşıma yetkileri sonuçları itibariyle idari yaptırımlar kadar etkili sonuçlar doğurmuştur. Kentleşme için temel hammadde olan madenlerin yine kentleşme üzerindeki olumsuz etkilerinin her iki unsurun öne çıkan önem ve özellikleri dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir. Bu nedenle, tezde Türkiye ile kısıtlı olmak üzere çalışma yapılarak, mevzuat incelemesi ile birlikte yargı kararları değerlendirilmiştir. İlk ve tek maden bölgesi uygulaması olan İstanbul Cebeci Maden bölgesinde yapılan kısıtlama işlemi kentleşme bağlamında incelenmiştir.