Majör cerrahide homosistein, B12 vitamini ve folik asit düzeylerinin nitröz oksit kullanımı ile ilişkisi ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Bu randomize kontrollü çalışmada majör cerrahi geçirecek hastalarda nitröz oksit kullanımının homosistein düzeyi üzerine etkisinin araştırılması ve preoperatif folat, vitamin B12 düzeyi ve diğer risk faktörleri ile homosistein düzeyindeki değişiklikler ve postoperatif komplikasyonların ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Böylece uygun anestezi yönteminin belirlenmesine ve oluşabilecek komplikasyonların önlenmesine katkıda bulunmak hedeflenmiştir.Çalışmaya 30-70 yaş aralığında gönüllü 250 hasta randomize şekilde dahil edildi. Çalışma bitiminde anestezi uygulama süresi beklenenden çok uzun veya çok kısa sürmüş olan 23 hasta çalışma dışı bırakılarak kalan toplam 227 hastanın verileri istatistiksel olarak değerlendirildi.Her iki gruptaki hastaların sosyodemografik özellikleri, beslenme durumu ve yandaş hastalık durumu operasyon öncesi bir anket formuna kaydedildi.Nitröz oksit kullanılan gruba (n=125) indüksiyon propofol 2 mg/kg, rokuronyum 0,6 mg/kg ve fentanil 0.1 mg/kg ve idamede %33 oksijen + %67 nitröz oksid karışımı ve inhalasyon ajanı olarak sevofluran uygulandı. Nitröz oksit kullanılmayan gruba (n=125) ise indüksiyon propofol 2 mg/kg, rokuronyum 0.6 mg/kg ve fentanil 0.1 mg/kg ve idamede %33 oksijen + %67 hava karışımı ve inhalasyon ajanı olarak sevofluran uygulandı.Hastalardan indüksiyon öncesi kan alınarak B12 vitamini, folat ve homosistein değerleri bakıldı. Postoperatif 24 saatteki erken komplikasyonlar yönünden yattıkları kliniklerde takip edildi ve postoperatif 24. saatte hastalardan kan alınarak homosistein düzeyi tespit edildi. Örneklerin transportu 2-4 OC'de yapıldı. Celal Bayar Üniversitesi Biyokimya Ana Bilim Dalı Laboratuvarı'nda plazmaları ayrılıp hemen çalışıldı.Nitröz oksit anestezisi alan hasta grubunda nitröz oksit anestezisi almayan gruba göre homosistein konsantrasyonunda anlamlı bir şekilde artış izlendi. Bu artış tespit edilmesine rağmen hiperhomosisteinemiye bağlı major bir komplikasyon saptanmadı.İleri yaş ve erkek cinsiyetin homosistein düzeyi yüksekliği için predispozan faktörlerin arasında yer aldığı çalışmamızda tespit edildi.Diğer çalışmalarca da desteklenen homosistein konsantrasyonunu ile B12 düzeyleri arasındaki ters korelasyon gösterildi.Araştırmamızda hasta beslenme durumunun irdelendiğinde süt tüketiminin B12 ve homosisteinle, meyve-sebze tüketiminin ise folatla olan ilişkisi belirlendi.Sonuç olarak nitröz oksit anestezisi ile homosistein artışının ilişkili olduğunu, ancak bunun postoperatif komplikasyonlara neden olduğu iddialarının daha geniş ve farklı risk gruplarında yapılacak çalışmalar ile ortaya konması gerektiği, bununla birlikte preoperatif B12 ve folat değerlerinin değerlendirilmesinin olası komplikasyonların önlenmesi yönünden değerli olabileceği düşünüldü.