Maksillofasiyal cerrahi sonrası oluşan inferior alveolar sinir hasarına düşük seviyeli lazer tedavisinin etkisi

Maksillofasiyal cerrahi sonrası oluşabilecek komplikasyonlardan biri inferior alveolar sinir (IAS) hasarıdır. IAS hasarınn tedavisi için çeşitli yöntemler vardır ve bunlardan biri de düşük enerji seviyeli lazer (DESL) tedavisidir. Diş hekimliğinde DESL; ameliyat sonrası yara ve kemik iyileşmesinin hızlandırılması, analjezik ve antiinflamatuar etki, dişeti hastalıkların tedavisi, herpes labialis ve herpetik gingiveostomatit tedavisi, yumuşak doku lezyonlarının tedavisi, sinir hasarlarının ve TME rahatsızlıklarının tedavisi gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Çalışmamızda IAS hasarına DESL tedavisinin etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız 39'u kadın, 16'sı erkek olmak üzere 55 hastadan (15-80 yaş aralığında; ortalama yaş 35,69±11,87) oluşmaktadır. İnfeior alveolar sinir hasarlarının 22'si ortognatik cerrahi, 44'ü ise diğer cerrahi işlemler (yirmi yaş çekimi, implant cerrahisi, fraktür, kist enükleasyonu, kemik augmentasyonu, kanal tedavisi, enjeksiyon) sebebiyle oluşmuştur. DESL tedavisi öncesi ve sonrası sinir hasarı tespiti için kullanılan klinik parametreler; 2 nokta ayrımı, pinprick, light touch ve VAS'tır. 6 ila 48 ay arası takibi yapılan hastaları 2 yıldan daha az ve 2 yıl ve daha fazla olmak üzere iki gruba ayırılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre 55 hastada da istatistiksel olarak anlamlı derecede iyileşmenin olduğu ve şikayetlerinin azaldığı görülmüştür (p<0.05). 14 hasta ise semptomlarının tamamen geçtiğini ve duyularının normale döndüğü görülmüştür. 1 ay içerisinde ve 1 ay sonrasında DESL tedavisine başlamanın iyileşme açısından istatiksel olarak fark olmadığı (p>0.05), ancak 1 ay içerisinde DESL tedavisine başlanan hastalarda klinik testlerde daha başarılı olduğu görülmüştür. Seans sayısı iyileşme üzerinde etkili bulunmamasına rağmen (P<0.05), iki hasta grubunda da iyileşme olduğu görülmüştür. Tedavi sonrası takip süresinin iyileşme üzerinde istatiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Ortognatik cerrahi geçiren hastalarda iyileşmenin, diğer cerrahi işlemler geçirenlere oranla istatiksel olarak daha az olduğu görülmüştür (p<0.05). Hastaları yaşlarına göre değerlendirdiğimizdeyse 35 yaş ve altı hastalar arasında da iyileşme açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Rejenerasyon kapasitesi genç hastalarda daha fazla olduğundan için 35 yaş altı hastalarımızda daha iyi bir iyileşme beklemekteydik fakat etkisi istatistik bir fark yaratacak kadar yeterli değildi. Çalışmamızın sonuçlarına göre noninvaziv bir tedavi yöntemi olan DESL tedavisinin IAS hasarı oluşan bireylerde kullanılabilecek etkili bir yöntem olabileceği görülmüştür.