Malatya'daki gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) kuluçkahanelerinin yapısal ve biyolojik yönden incelenmesi

Bu çalışmada, Malatya ilinde bulunan gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinin yapısal durumlarının ortaya konması ve biyolojik yönden incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; Malatya'da bulunan mevcut gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinden anket yolu ile elde edilen veriler incelenmiştir. Alan ile ilgili olarak 2014 yılında yapılan literatür taramasında, bu sahaya yapılan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle, bu çalışmanın bilimsel literatüre ve bu bölgeye önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlara göre; Malatya ilindeki gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinin yönetim yapısının % 50' sinin şirket-ortaklık, % 40' ının şahıs-aile, % 10' unun ise kooperatif işletmeleri olduğu belirlenmiştir. Mevcut işletmelerin % 75' lik bir oranı il merkezi, ilçe, kasaba gibi yerleşim merkezlerine 20 km' den daha az, % 25' lik bir kısmının ise 20-50 km mesafede olduğu saptandı. Küçük (˂2 milyon adet/yıl), orta (2-10 milyon adet/yıl) ve büyük (˃10 milyon adet/yıl) ölçekli işletmelerin toplam kapasite içerisindeki paylarının sırasıyla % 4,18, % 44,15 ve % 51,68 olduğu belirlenmiştir. Bu işletmelere ait 2015 yılı yavru üretim miktarı toplam 21,514,292 adettir. Bu işletmelerin 2015 yılı üretim verimlilikleri karşılaştırıldığında üç grupta da istatistiki açıdan farklar önemli bulunmuştur (P˂0,05). Büyük ve orta kapasiteli işletmelerin küçük kapasiteli işletmelere göre istatistiki olarak önemli derecede daha yüksek verimliliğe sahip olduğu bulunmuştur (P˂0,05). Malatya ilinde bulunan gökkuşağı alabalığı kuluçkahaneleri genelde küçük aile tipi alabalık işletmeleridir. Kuluçkahanelerin geneli maddi imkânsızlıklardan dolayı ilkel şartlarda üretim yapmaya çalışmaktadır. Maddi olanakları iyi olan işletmelerse yeterli teknolojiyi kullanacak yetişmiş elamanları istihdam etmediklerinden dolayı yavru üretiminde gerekli başarıya ulaşamamaktadırlar. Bu nedenle bazı işletmeleri sadece yavru üretimine yönlendirilmeli ve teşvik edilmelidir. Yetiştiricilerin örgütlenmesi sağlanarak bir çatı altında toplanması ve bölgede uygulanacak hibe fonlarından faydalanması sağlanmalıdır.