Malnütrisyonlu hastalarda dışkıda fekal elastaz ve kalprotektin düzeyi, mortalite ve morbiditeye etkisi

Amaç: Bu çalışmada, malnütrisyonu olan hastaların Gomez ve Waterlow sınıflamaları ve demografik özelliklerine göre sınıflandırılması, hastalardan alınan dışkı örneklerinde fekal kalprotektin ve fekal elastaz düzeylerine bakılarak, mortalite ve morbiditeyle ilişikisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışmasına Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı servislerinde yatmakta olan ve Çocuk Gastroenteroloji ve Hepatoloji Polikliniği' ne ayaktan başvuran malnütrisyon tanılı 144 hasta ve 23 sağlıklı çocuk dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar verileri incelendi. Hasta ve kontrol grubunda ki çocukların dışkıda fekal elastaz ve fekal kalprotektin tayini yapılarak mortalite ve morbidite üzerine etkisi araştırıldı. Bulgular: 144 hastanın 70'i kız (% 48,6), 74'ü erkek (% 51,4) idi. Hastaların 44'ü (% 30,6) kistik fibrosis, 51'i (% 35,4) primer malnütrisyon, 12'si (% 8,3) çölyak, 5'i (% 3,5) inflamatuar barsak hastalığı tanılı idi. Sekonder malnütrisyonlu kalan hastaların sayısı 32 (% 22,2) idi. Hastalar bu tanılara göre gruplara ayrıldı. Primer malnütrsiyon tanılı hastaların fekal elastaz düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulundu, fekal kalprotektin düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Bütün hasta gruplarında fekal elastaz düzeyi kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşüktü. Sonuç: Malnütrisyon hala çocuklarda önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olup özellikle beş yaş altı çocuk ölümlerinin neredeyse yarısını (% 45) oluşturmaktadır. Bizim çalışmamızda annelerin eğitim süresi ile waterlow sınıflaması arasında negatif ilişki saptandı. Anne sütü alma süresi ile malnütrisyon arasında anlamlı ilişki saptandı. Araştırmamızın süresi kısa ve kaybedilen hasta sayısı çok düşük olduğundan dolayı baktığımız parametrelerin mortalite üzerine etkisini saptamak için çalışma grubunun daha uzun süreli takibi gerekmektedir. Malnütrisyonlu olgularda kontrol grubuna göre fekal elastaz düzeylerinin anlamlı düşük saptanması bu olgularda sekonder gelişmiş pankreatik yetmezlik açısından pankreatik enzim gerekliliğini gösterebilmektedir. Anahtar Sözcükler: Malnütrisyon, Fekal Elastaz, Fekal Kalprotektin, Kistik Fibrosis