Manas Destanında kadının yeri ve önemine ilişkin toplumsal-siyasal bir değerlendirme

Türk destanları, yalnızca tarihsel olayların veya kahramanlıkların değil, aynı zamanda toplumsal yapının ve değerlerin de yansıması olarak değerlidir. Bu çalışmada, Türk destanlarında yer alan kadın figürlerinin siyasal anlamda üstlendikleri roller, sembolik temsilleri ve toplumsal düzen içerisindeki konumları incelenmiştir. Kadının toplumdaki yerine ilişkin kurgulanan anlatılar, yalnızca kültürel birer öğe değil, aynı zamanda siyasal bir ideolojinin taşıyıcısıdır. Destanlarda kadın, kimi zaman bilge bir eş, kimi zaman savaşçı bir lider, kimi zaman ise kutsal bir figür olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda tezde, destanlarda kadına biçilen rollerin siyasal düşünce sistematiği içerisindeki yeri tartışılmış, kadının toplum içindeki etkisinin kültürel temsilleri üzerinden siyasal bir perspektifle çözümlenmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında araştırma nesnesi olarak Manas Destanı seçilmiş ve destanda kadının rolü, işlevi ve önemi tarihsel-sosyolojik analiz yöntemi ile doküman analizi yöntemleri aracılığıyla incelenmiştir. Bu çerçevede çalışma kapsamında tümevarımcı bir yaklaşımla Destanda toplumsal cinsiyet eşitliği konusuna odaklanmış toplam 7yedi araştırma sorusu ortaya atılmış ve bu sorulara yönelik atı temel bulguya ulaşılmışıtr. Destan içerisinde kadın karakter tipolojileri, bu tipolojilerin işlev ve rolleri yine toplumsal cinsiyet kavramı perpektifinde incelerek bu bakımdan olumlu ve olumsuz yönler açıklamalı olarak ortaya konmuştur. Çalışmada sonuç olarak, Türk kültürünün kadına biçtiği çok yönlü rollerin, bir çeşitlilik ve derinlik taşıdığı ve modern toplum yapısı ve siyasette etkili olabilecek dayanak noktaları ortaya koyduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Türk Destanları, Kadın ve Destan, Manas Destanı, Manas Destanı ve Toplumsal Cinsiyet, Türkler Destanlarında Kadının