Kamu harcamaları ekonomik büyüme ve çevre kirliliği ilişkisinin analizi

Gelişmiş veya gelişmekte olan tüm ülkelerin arzusu öncelikle ekonomik büyümedir. Çünkü ekonomisi büyüyen bir ülke istihdamını artırmaktadır. Hedeflenen ekonomik büyümeyi gerçekleştirirken kullanılacak girdiler oldukça önemlidir. Teknoloji, beşeri sermaye, enerji gibi girdiler üretim kapasitesinde artışa neden olmaktadır. Özellikle enerjinin rolü oldukça önemlidir. İçsel faktörlerden enerjinin son dönemlerde ekonomik büyüme üzerindeki etkisi çok fazla ele alınmaktadır. Dışsal değişken olan kamu harcamalarının da büyümeye dolaylı etkisi araştırmalarda yerini almıştır. Çalışmada 1980- 2017dönemine ait yıllık veriler Word Data Bank (WDI)'denalınarak Türkiye ekonomisinin kamu harcamaları, ekonomik büyüme ve çevre kirliliği ilişkisinin analizi için Sınırlı bilgi maksimum olabilirlik yöntemi, FMOLS, DOLS, Klasik OLS, ARDL ve Granger nedensellik analizleri ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkisi sınırlı bilgi maksimum olabilirlik yöntemi tahmininde pozitif (+) ve istatiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Ayrıca bu sonuç FMOLS, DOLS ve Klasik OLS ile tahmininde de pozitif olarak (+) teyit edilmiştir. Ancak ARDL sonucuna göre kamu harcamaları ekonomik büyüme üzerine etkisi negatif (-) ve istatiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Çevre ilişkisi analizinde ise Klasik OLS, DOLS ve ARDL tahminleri ile negatif (-) ilişkisi tespit edilmiştir. Sadece FMOLS sonucuna göre karbon emisyonun'daki %1'lik artışın ekonomik büyümeyi %0.27 artırmakta olduğu bulunmuştur. Son olarak çalışmada Granger nedensellik analizine göre ekonomik büyümeden merkezi hükümet harcamalarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kamu harcamaları, ekonomik büyüme, CO2, Türkiye