Manastırlı İsmail Hakkı Efendi ve Fusûlü't-Teysîr fî Usûli't-Tefsîr adlı eseri: İnceleme ve metin

Manastırlı İsmail Hakkı Efendi Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yaşamış, İslâmî ilimlerin hemen hepsinde söz sahibi sayılacak derecede yetkin ilim adamlarındandır. Manastırlı İsmail Hakkı'nın tefsir usûlüne dair ders notlarından oluşan Fusûlü't-Teysîr fî Usûlü't-Tefsîr isimli el yazması eseri çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmayı hazırlamaktaki öncelikli amacımız, daha önce herhangi bir lisansüstü çalışmaya konu olmayan bu eseri günümüz Türkçesine çevirmek ve müellifin Kur'ân ilimlerine bakışını değerlendirilmektir. Eğitim hayatının ilk yıllarından itibaren klasik tarzda eğitim veren okullarda yetişen Manastırlı, Darü'l-fünûn-i Şâhâne gibi kendi döneminin en modern okullarında ders vermiş ve öğrenci yetiştirmiştir. Dolayısıyla geleneksel ilimleri modern tarzda sunma konusunda uzmanlaşmıştır. Müellifin tefsir usûlü derslerinde, ders kitabı olarak kullandığı bu kitabı inceleyerek onun üslûbunu asrımıza yansıtmayı düşünmekteyim. Tez giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Manastırlı İsmail Hakkı'nın hayatı, ilmî serüveni, eserleri ve vefatı hakkında bilgi verilecektir. İkinci bölümde Fusûlü't-Teysîr fî Usûlü't-Tefsîr eserinin metin yapısı ve muhteva açısından tanıtımı; genel olarak tahlil ve değerlendirmesi yapılacaktır. Çalışmanın üçüncü bölümünde müellifin Kur'ân ilimlerine bakışı Fusûlü't-Teysîr fî Usûlü't-Tefsîr çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmış ve zaman zaman Manastırlı'nın ana kaynaklarından olan Suyûtî'nin el-İtkân isimli eseriyle karşılaştırmalar yapılacaktır. Dördüncü ve son bölüm ise eserin transkripsiyonuna ayrılmıştır.