A comparative and descriptive analysis of the Turkish translations of Mark Twain's the adventures of Tom Sawyer within the context of children's literature

Çocuk edebiyatı çevirisi yıllar boyunca bilim insanları, yayımcılar ve akademik kurumlar tarafından ikincil konuma indirgenmiş ve büyük ölçüde göz ardı edilmiştir, ancak çocuk edebiyatı alanına yönelik akademik ilgi 1970'li yıllardan itibaren hızla artmaktadır. Bu artan ilginin sonucunda, bilim insanları çocuk edebiyatının oldukça etkili eğitsel, toplumsal ve ideolojik bir araç olduğunun farkına varmışlardır ve böylece çocuk edebiyatı çevirisi akademik bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Çocuk edebiyatı, dilsel ve kültürel sınırları çeviri çocuk kitapları aracılığıyla aştığından, çocuk edebiyatı çevirisi oldukça önemli bir alandır. Fakat çocukların genellikle sınırlı dil becerilerine ve yaşam deneyimlerine sahip oldukları yaygın olarak kabul edilen bir görüş olduğundan çocuklar için çeviri yapmak bazen yetişkinlere yönelik çeviri yapmaktan daha zorlu olabilmektedir. Bu bağlamda, çalışma kapsamında Mark Twain'in Tom Sawyer'ın Maceraları (1876) adlı eserinin üç farklı çevirisi çocuk edebiyatı çevirisi bağlamında karşılaştırmalı ve betimleyici bir yaklaşımla incelenmektedir. Analiz, Gideon Toury'nin erek odaklı çeviri kuramı ve çeviri normları çerçevesinde yapılmaktadır. Buna ek olarak, romanın çevirilerinde kullanılan çeviri stratejileri ise, Brett Jocelyn Epstein'ın Translating Expressive Language in Children's Literature: Problems and Solutions (2012) başlıklı kitabında ele aldığı çeviri stratejileri doğrultusunda irdelenmektedir. Roman ve üç farklı çevirisinde ifade edici dil kalıpları ve kültüre özgü unsurların sözcük seçimi ve anlam düzeylerinde incelenmesiyle gerçekleştirilen analiz ışığında, üç çevirmenin çeşitli çeviri stratejilerine başvurdukları gözlemlenmiştir. Bu bakımdan, çeviri stratejilerine dayalı bu inceleme çevirilerin "yeterlilik" ve "kabul edilebilirlik" kutuplarından hangisine daha yakın olduğunu gözlemleme fırsatı sunmaktadır. Eserde bulunan ifade edici dil kalıpları ve kültüre özgü unsurları çevirirken her üç çevirmenin de daha çok erek odaklı bir yaklaşım izleme eğilimi gösterdiği görülmüştür. Dolayısıyla, çeviriler çoğunlukla kabul edilebilirliğe daha yakındır.