Matematik eğitimine uygun bir öğretim yazılımı ve prototipi geliştirilmesi, çalışma yapraları ile uygulanması

XIV ÖZET Matematik Eğitimine Uygun Bir Öğretim Yazılımı ve Prototipi Geliştirilmesi, Çalışma Yaprakları İle Uygulanması Ayten ERDURAN CEYLAN Günümüz eğitim sisteminde ve özellikle ortaöğretimde matematikte işlem becerisinin gelişimine yönelik çalışmalar, hem öğretmenleri hem de öğrencileri, farkına varmadıkları bir sıkıntıya sokmaktadır. Çünkü kavramsal öğrenmeyi gerçekleştiremeyen bireylerin, problem çözümlerine doğru ve uygun yaklaşımlarda bulunulmasını beklemek mümkün değildir. Ayrıca tek başına işlemle ilgili beceri kazanımının, bireyin bilgi çağına ayak uydurmaya ve kendinden beklenen davranışları sergilemeye yetmesini beklemek gerçekçi olamaz. Bu nedenle değişik bahaneler öne sürerek, öğretmen ve öğrencilerin göz ardı ettiği, üzerinde pek de durmadıkları pek çok şey gibi, kavramsal öğrenmeye dönmeleri kaçınılmazdır. Özellikle matematik öğrenimi için, gereklilik koşulu olarak düşünülmelidir. Dolayısıyla günümüzün tüm teknik ve teknolojik olanaklarını kullanılarak, öğrencilerin bireysel matematiksel güçlerini geliştiren öğretim yöntem ve tekniklerine yönelme ve ölçme- değerlendirme sistemini bu yönde geliştirmeğe gereksinim vardır. Araştırma fonksiyon kavramının öğrenilmesini gerçekleştirmek amacıyla bir dizi etkinlik ve bir prototip yazılımın hazırlanmasını içermektedir. Fonksiyon kavramının seçilmiş olması, matematiğin ve matematik öğreniminin ana kavramlarının başında gelmesidir.Bir çok diğer matematiksel kavramın yapı taşı sayılması da bu seçime etki etmiştir. Ayrıca öğreniminde güçlük çekilen konular arasında yer alması, bir ölçüde bizi bu seçime zorlamıştır diyebiliriz. Araştırmanın örneklemi, İzmir ilinde müfredat laboratuar okulu olan bir lisedeki 32 si deney grubu ve 32 kontrol grubu olarak alınan, lise birinci sınıf öğrencilerinden oluşturuldu. Ayrıca her biri farklı devlet ve özel okullarda görev yapan 16 matematik öğretmeni ve rastgele seçilerek, uygulama öncesi ve sonrası, yüz yüze görüşmeler sonucu yapılan çalışmalar ile ilgili yaklaşımları derlendi. Araştırmanın modeli deneyseldir. Nitel ve nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Uygulama, bilgisayarda oluşturmacı yaklaşımla hazırlanmış bir öğretim yazılımı prototipi veXV çalışma yapraklan ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçlarından bazıları uygulamanın başında deney ve kontrol grubunu ve ön bilgilerini belirlemek amacı ile bir ön- test ve uygulama sonunda ise amaca ne ölçüde ulaşıldığını saptamak için konu ile ilgili son- testtir. Ayrıca geliştirilen yazılım prototipin farklı yönlerden uygunluğuna ait veriler de geliştirilen değerlendirme ölçeği yardımıyla derlenmiş ve analizlenmiştir. Diğer bir veri toplam aracı, değerlendirme amaçlı hazırlanan çalışma yapraklarıdır. Ayrıca konu sonunda öğrencilere hazırlatılan kavram haritası ve bir proje çalışması ile de, uygulamanın öğrenci başarısı ve gelişimi üzerindeki etkisine ilişkin veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Nitel araştırmaya dönük veriler de öğretmen ve öğrencilerle yapılan yapılandırılmış yüz yüze görüşme formları ile elde edilmiştir. Nitel araştırmada veriler, içerik analizi yöntemi ile irdelenmiştir. Nicel veriler ise ön- test, son-testlerden elde edilen puanların ve öğretim yazılımı prototipini değerlendirme ölçeğinde belirtilen görüşlerden elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS- Win programında yapılmıştır. Sonuç olarak, fonksiyon kavramının anlaşılmasında,deney grubu öğrencileri lehinde, anlamlı istatistiksel farklılıklara rastlanmıştır. Özellikle görsel yapıya dönük farklar üst düzeye ulaşmıştır. Deney grubunun kavramsal öğrenme sonucunda da problemlerin çözümüne farklı yaklaşımlarda bulunmaları ve belirli genellemelere varıp, ilişki kurmaları da önemli sonuçlardandır. Ayrıca geliştirilen yazılım prototipinin, değerlendirilmesi sonucunda, üzerinde değişikliklere gerek olmadan öğrenme aracı olarak kullanılabileceği görülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlara dayanarak, eğitim sisteminin işleyişine dönük, alt yapı, öğrenme teknik ve yöntemlerine ilişkin bir dizi sonuca ulaşılmıştır. Bağlı olarak, özellikle sistemi olumsuz etkileyen kimi alışkanlıklar başta olmak üzere, bazı yaklaşımlardan olabildiğince kısa sürede kurtulmamız gerektiği önerileri geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler : Matematik eğitimi, öğretim yazılımı, fonksiyonlar, teknoloji