Matematik kaygısı ile ilgili yapılan akademik çalışmaların incelenmesi: Bir sistematik derleme çalışması

Bu araştırmanın amacı, Türkiye genelinde matematik kaygısıyla ilgili yayımlanan lisansüstü tezlerin ve makalelerin incelenerek ilgili alanyazının genel durumunu saptamak ve ele alınan belirli ölçütlere göre alanyazındaki araştırmaların farklı yönlerden eğilimlerini ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden biri olan sistematik derleme modeli benimsenmiştir. Araştırmanın veri grubu, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan lisansüstü tezler ve Dergipark'ta yayımlanan makalelerden oluşmaktadır. Bu kapsamda 2010-2022 yılları arasında matematik kaygısını konu alan 99 lisansüstü tez ve 48 makale incelenmiştir. Çalışmalar; yayımlandığı yıllar, türlerine göre dağılımı, yöntemleri, yürütüldüğü coğrafi bölgelere göre dağılımı, hedef kitlesi ve temel amacı bakımından incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, ilgili alanda son beş yılda yayımlanan çalışmaların toplamının 2010-2022 yıllarındaki çalışmaların tamamının yarısından fazlasına karşılık geldiği görülmektedir. Matematik kaygısı ile ilgili yapılan akademik çalışma türleri arasında en fazla yüksek lisans tezleri yer almaktadır. Araştırma yöntemlerinden sıklıkla nicel yöntemlerin, en az ise nitel ve karma yöntemlerin tercih edildiği fark edilmiştir. Araştırmaların yürütüldüğü coğrafi bölgeler incelendiğinde; Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri'nde yürütülen çalışma sayısının yeterli olmadığı saptanmıĢtır. Çalışmaların en çok ortaokul öğrencileriyle en az ise veliler ile yürütüldüğü sonucuna erişilmiĢtir. Yapılan çalışmalarda hedeflenen temel amaçlara bakıldığında, en fazla duyuşsal değişkenlerle matematik kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi, en az ise matematik kaygısının nedenlerinin belirlenmesi üzerine eğilim gösterildiği sonucuna ulaşılmıştır. İlgili alanda çalışma yapacak araştırmacılara yeterince temel amaç edinilmeyen konulara, araştırma türlerine, araştırma yöntemine, hedef kitlelere, coğrafi bölgelere eğilim göstermeleri önerilmiştir. Bu bağlamda doyum noktasına ulaşan çalışmaların tekrar etmesinden çok ilgili alandaki eksiklikleri giderecek araştırmaların yapılması beklenmektedir.