Maternal diyet ile anne sütünün total antioksidan kapasitesi ve bioaktif protein bileşenleri arasındaki ilişki

Maternal diyet ile, anne sütünün total antioksidan kapasitesi (TAK) ve bioaktif protein bileşenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'nde takipli 32 gebe katılmıştır. Bireylerin genel özellikleri, besin tüketim sıklıkları, fiziksel aktiviteleri ve bebeklerin genel özelliklerini değerlendirmeye yönelik anket formu uygulanmış ve annelerin boy uzunluğu ve vücut ağırlığı ,bebeklerin boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve baş çevresi ölçümleri alınmıştır. Gebelik ve laktasyon dönemine ait diyetlerin TAK düzeyi hesaplanmıştır. Gebeliğin 3.trimesterinde maternal kan, kord kanı, laktasyon dönemi 1.ay maternal kan, kolostrum ve 1.ay olgun süt örnekleri alınarak, TAK ve total oksidan statü (TOS) değerleri EREL yöntemi ile leptin, ghrelin, adiponektin, laktoferrin ve lizozim düzeyleri ise ELİSA yöntemi ile ölçülmüştür. Diyetin TAK düzeyi gebelik döneminde 25,9  6,9 mmol/gün, laktasyon döneminde 27,5  6,4 mmol/gün olarak hesaplanmıştır. Maternal kan (gebelik ve laktasyon dönemi), kord kanı, kolostrum ve 1.ay olgun süt TAK düzeyleri sırasıyla 1,2  0,3 mmol/l, 1,3  0,2 mmol/L, 1,1  0,4 mmol/L, 1,8  0,2 mmol/L ve 2,0  0,1 mmol/L iken, TOS düzeyleri sırasıyla 9,5  2,5 mmol/L ve 10,4  2,8, 17,3  14,1 mmol/L, 60,0  16,9 mmol/L, 31,8  11,4 mmol/L olarak ölçülmüştür. Yapılan çoklu regresyon analizinde diğer belirteçlerden bağımsız olarak gebelik maternal diyet TAK düzeyi ile gebelik serum (=0,711, p˂0,001) ve kolostrum (=0,544, p˂0,001) TAK düzeyi arasında pozitif yönde ilişkinin olduğu bulunmuştur. Diğer belirteçlerden bağımsız olarak laktasyon dönemi maternal diyet TAK düzeyi ile laktasyon serum (=0,410, p=0,013) ve olgun süt (=0,438, p=0,012) TAK düzeyi arasında pozitif yönde ilişkinin olduğu bulunmuştur. Maternal diyetin enerjiden gelen protein yüzdesi ile kolostrum leptin ve laktoferrin düzeyleri arasında (sırasıyla r = 0,377, r = 0,496) diyet protein (%) ve yağ (%) ile kolostrum ghrelin düzeyi arasında (sırasıyla r =0,570, r =0,366) pozitif yönde, kolostrum lizozim düzeyi ile çoklu doymamış yağ asiti alımı arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur (r = -0,357). Olgun süt laktoferrin düzeyi ile laktasyon dönemi maternal diyetin protein, kalsiyum ve çinko miktarı arasında pozitif yönde (sırasıyla r = 0,365, r = 0,407, r = 0,459), lizozim düzeyi ile hayvansal protein miktarı arasında pozitif yönde (r = 0,432) ilişki saptanmıştır. Olgun süt ghrelin düzeyi ile laktasyon dönemi maternal diyetin enerji ve sükroz düzeyi ile negatif yönde (sırasıyla r = -0,373, r = -0,350), enerjinin karbonhidrattan ve yağdan gelen yüzdesi ile pozitif yönde (sırasıyla r = 0,412, r = 0,505) ilişki saptanmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizinde diğer belirteçlerden bağımsız olarak laktasyon diyet TAK düzeyi ile laktasyon dönemi serum ve olgun süt leptin düzeyi arasında pozitif ilişki (sırasıyla =0,587; p ˂0,001 ve =0,544; p ˂0,001) saptanmıştır. Sonuç olarak maternal diyet ile anne sütünün TAK düzeyi ve leptin, ghrelin, adiponektin, laktoferrin ve lizozim düzeyleri arasında ilişki bulunmuştur. Bu ilişkinin ortaya konulabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.