Matris konverterden beslenen lineer asenkron motorun vektör kontrol yöntemi ile hız kontrolünün yapılması

Elektrik motorları, insan hayatının her alanında kendini göstermektedir. Motorların öneminin gün geçtikçe artması sonucunda, insanlar en iyiyi arama çabası içine girmişlerdir. Günlük hayatımızda en çok kullandığımız motor tipi, döner hareket yapan asenkron motorlardır. Bu motorun tercih edilme sebepleri olarak, basit, ucuz, sağlam, dayanıklı, az bakım istemeleri ve güvenilir olmaları gösterilebilir. Teknolojik gelişmelerle birlikte insanların ihtiyaçları da farklılaşmaktadır. Döner hareketin gerekliliği kadar, lineer hareketin de ihtiyaç olduğu, insanlar tarafından anlaşılmıştır. Bunun için lineer hareket yapan elektrik motorları imal edilmiştir. Bu motorların beslenmesi ve kontrolü de ayrı bir gerekliliktir. Yarıiletken güç anahtarları ve mikroişlemci teknolojisinin hızlı gelişimiyle birlikte, motorların beslenme ve kontrol mantığı da gelişmiştir. Motor beslenmesinde, istenen gerilim ve frekans değerlerini çıkışa aktaran matris konverter tercih edilir hale gelmiştir. Ayrıca, dc motorlarda olduğu gibi, akı ve momenti birbirinden bağımsız kontrol etme olanağı sunan vektör kontrol yöntemi de, motor kontrolünde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.Bu çalışmada; matris konverterden beslenen lineer asenkron motorun vektör kontrol yöntemi ile hız kontrolünün benzetimi, Matlab/Simulink programında yapılmıştır. Öncelikle, lineer asenkron motoru, döner hareketli asenkron motordan farklı kılan, uç etkileri dediğimiz elektromanyetik olaylar, oluşturulan benzetimde dikkate alınarak, motor modeline dâhil edilmiştir. Daha sonra, motor beslenmesinde kullanılan matris konverter ve motorun hız denetimini yapan vektör kontrolünün matematiksel denklemleri elde edilerek, benzetim yapılmıştır. Son olarak, benzetimden alınan moment, hız ve akım verileri, çeşitli çalışma koşulları altında incelenerek yorumlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Lineer asenkron motor, Uç-etkileri, Vektör kontrol, Matris konverter