Mâverdî'de mürüvvet kavramı: Edebü'd Dünyâ ve'd dîn merkezinde bir inceleme

İslam ahlakının temelleri içinde ilk olarak Kuran-ı Kerim, sünnet tamamlayıcı olarak da kelam, tasavvuf, fıkıh ve İslam felsefesi olarak sayılabilir. Geniş ahlak tanımlaması yapmak içinse dini ahlakın temeli üzerine İslam düşüncesinin ürünleri olan kelam, tasavvuf ve fıkıh eklenmiş hali ile felsefî ahlak yani İslam ahlak felsefesi gereklidir. Bu doğrultuda özellikle İslam ahlak felsefesi ahlaka dair meseleleri anlamlandırmak ve çözmek için mühim bir alandır. İslam ahlak felsefesinde ahlaki incelemelerimiz ahlakla ilgili yazılan eserler çevresinde olacaktır. Kendi kategorileştirdiğimiz bu eserler: 1. Ahlaki teoriler ışığında yardımcı ahlak eserleri, 2. Ruhani terapi ve ruhani tıp geleneği içerisinde gelişen ilk felsefi ahlâk eserleri, 3. Ayrıntılı, şematik ve sistematik ahlak eserleri. Bu doğrultuda bizim yardımcı metinlerahlak eserleri içinde saydığımız Maverdi'nin Edebü'd-dünya ve'd-din adlı eseri dinî ahlak kategorisine bağlı en önemli kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Eserde Maverdi'nin düşünce sisteminin önemli kavramı olarak "mürüvvet" öne çıkmaktadır. Ahlaki yetkinlik olarak tanımlanan mürüvvet Edebü'd-dünya ve'd-din' de ki tüm konuları kapsıyor olsa da Maverdi'nin özel olarak saydığı mürüvvetin şartları etrafında düşünmeye çalıştık: 1.Kişinin kendi şahsı ile ilgili mürüvvet şartları (iffet, nezahet ve sıyanet), 2. Kişinin kendi dışındakilerle ilgili mürüvvetin şartları (Müâzere, Müyâsere ve ifdâl). Çalışmamızda İslam ahlak felsefesi alanında mürüvvetin etkin yerine geri gelmesi gayesiyle Mâverdî'de ki kullanımı ve literatür içerisin de ki yeri ve önemi anlaşılmaya çalışılmıştır.