Meclis celse zabıtlarında Mustafa Kemal Atatürk'ün kişiliği (1931-1939)

Kişiliğin oluşmasında, doğuştan gelen yetenekler ve içgüdülerin yanı sıra çevrenin, ailenin ve alınan eğitimin de etkisi vardır. Mustafa Kemal?in kişiliğinin oluşmasında da bütün bunların dışında o dönem ülkenin içinde bulunduğu durum etkili olmuştur. Mustafa Kemal, milletinin var olma savaşında bütün özellikleri ile sivrilerek kendini bütün milletlere tanıtmış, dünyada siyasî, sosyal, ekonomik ve fikrî inkılâpların tamamını gerçekleştirebilen ender liderler arasına girmiştir. TBMM'nin IV. dönemi 04.05.1931 ile 23.12.1934 tarihleri arasında çalışmalarını sürdürmüştü. Bu dönemde, 287 toplantı yapılmış; 801 kanun, 33 tefsir çıkartılmıştır. Bu dönemde, siyasi, sosyal, kültürel alanda birçok inkılâplar yapılmıştı. Yapılan yenilikler arasında; Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesi, Soyadı Kanunu, kılık ? kıyafet kanunu, ağa, bey gibi ayrıcalık ifade eden unvanların kaldırılması sayılabilir. Bunların dışında; Türk dilinin yabancı diller boyunduruğundan kurtarılması amacıyla 1932 yılında Türk Dil Kurumu kuruldu. TBMM?nin bu döneminde Halkevleri açılarak, klasik okul düzeni dışında, topluma eğitim vermek düşünülmüştü. Halkevlerinin kuruluş amacı; Türk halkının çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmasını ve yapılan yeniliklerin yerleşmesini sağlamaktı. 1933 yılında üniversite reformu yapılmış ve İstanbul Dâru?l Fünûn kaldırılarak ? İstanbul Üniversitesi? kurulmuştu. Türk tarihini araştırmak amacıyla 1931 yılında Türk Tarih Kurumu da kurulmuştu. 1931 yılında Devletçilik CHP?nin parti programına girmişti. IV. dönemde Cumhuriyet Halk Partisi, programına altı ilkeyi sokmuştu. 1932 yılında, devletler arasında barışı temin etmek amacıyla Milletler Cemiyetine üye olunup; 1934 yılında ise, Balkan Paktı imzalanmıştı. TBMM'nin V. dönemi ise; 01.03.1939 ile 27.01.1939 yılları arasına tekabül etmekte idi. V. dönemde; daha önce yapılan inkılâplar oturtulmaya çalışılmıştı. Bu dönemde İkinci Dünya Savaşının ayak sesleri yavaş yavaş duyulmaya başlamıştı. TBMM?nin V. döneminde ilk defa kadın milletvekilleri görev yapmıştı. Bunun dışında dört tane de Hıristiyan milletvekili bulunmakta idi. İç politikada TBMM?yi uğraştıran olayların başında Dersim- Tunceli Ayaklanması gelmekteydi. Dış politikada, yaklaşan savaşın da etkisi ile barışçı bir politika izlenmiş; 1936 yılında yapılan Boğazlar Sözleşmesi ile Türk boğazlarında güvenlik sağlanmıştı. Yapılan çalışmada TBMM?nin IV. ve V. dönemine yer verilmiş olmanın nedeni, ülkenin siyasal, kültürel ve sosyal alanlarda yapılan ve yeni Türkiye Cumhuriyeti devletinin geleceğinde etkili olacak olan inkılâpların planlanıp, gerçekleştirilmesinin bu dönemlere tekabül etmesi, devletlerarası ilişkilerin yoğun olduğu ve Mustafa Kemal?in ölümünün bu dönemler içinde yer almasından dolayı kişiliği hakkında konuşmaları, sözleri yoğun olarak bulmanın mümkün görülmesidir. TBMM?nin IV. ( 04.05.1931) ve V. ( 27.01.1939) dönemlerinde yapılan toplantılar esnasında milletvekillerinin Kemal Atatürk ile ilgili konuşmaları esas alınarak yapılan bu çalışma, yaşadığı devir içinde Onun nasıl değerlendirilip, hangi özelliklerinin üzerinde durulduğuna ışık tutmaktadır. Ayrıca Mustafa Kemal?in kişiliğini yansıttığını düşündüğümüz kendi konuşmalarından da yararlanıldı. Araştırılan tarih kapsamında Kemal Atatürk, mebuslar arasında saygı duyulan, örnek alınan, takdir edilen ve hep en yüce yere konulan bir şef olarak karşımıza çıkmıştır. Mebuslar ondan bahsederken hep en güzel hitapları seçmişler ve faaliyetlerinden övgü ile bahsetmişlerdir. Bu övgülerin nedeni, Türk milletinin liderine duyulan bu hisler onun kişilik özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Atatürk, askerî kişiliği ile Türk milletine yaşama hakkı sunmuş, Siyasi kimliği ile çeşitli stratejik kararlar vererek halkına bir devlet kurmuş, Sosyal kişiliği ile de Türk halkını etkilemiş ve ona örnek olmuştur. Mustafa Kemal, sahip olduğu kişilik özellikleri sayesinde milli bir kurtuluşun lideri ve devletin kurucusu olmuş, yaptığı inkılâplarla halkını çağdaşlaştırmış ve gideceği yolu da çizmiştir. Anahtar Kelimeler: Lider, Kurucu, Fedakâr, TBMM, Atatürk?ün Vasıfları.