Medeni yargılama hukukunda yargılama harçlarının ödenmemesi veya eksik ödenmesinin yargılamaya etkisi

Medeni yargılama hukukuna tabi davalarda gerek 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda gerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda dava açılırken yargılama harçlarının ödenmesi gerektiği hükme bağlanmış ancak harçların yatırılmaması veya eksik yatırılması durumunda mahkemece yapılması gereken işlemler açık bir kurala bağlanmamıştır. HK md. 27, 32 ve 127 hükümlerinde harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı, md. 30 hükmünde ise nispi karar ve ilam harcının eksik olması durumunda HMK md. 150'ye yapılan atıf nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılacağı düzenlenmiştir. Bu hükümlere dayanılarak harç noksanlığı halinde harç yükümlüsüne noksanlığı gidermesi için süre verileceği, verilen sürede noksanlık giderilmediği takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağı ileri sürülmektedir. Doktrinde yapılması gereken işlemlerin bu yönde olması gerektiğini ileri süren görüşlerin yanı sıra Yargıtay uygulaması da bu yöndedir. Ancak HMK'da harç noksanlığı durumunda yapılması gereken işlemlerin açık bir kurala bağlanmamış olması nedeniyle, süre verilmesi halinde ne kadar süre verileceği ve verilecek sürenin niteliğinin ne olacağı sorunları ortaya çıkmaktadır. İdari yargılama hukukuna tabi davalarda harç noksanlığı durumunda ilgiliye verilecek süre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 6 ile açıkça kurala bağlanmıştır. İYUK'ta ilgiliye verilecek süre ve sürenin sonunda verilecek karar belirlenmiştir. Dolayısıyla idari yargılama hukukunda bu konuda bir belirsizlik söz konusu değildir. Bu nedenle İYUK md. 6'nın karşılığı bir düzenleme HMK ile hüküm altına alınmalıdır. Medeni yargılama hukukunda harç noksanlığı durumunda yapılması gereken işlemlerin açık bir kurala bağlanması, harç noksanlığı durumunda yapılması gereken işlemlerin kanuni dayanağa kavuşmasını sağlayacak ve bu konudaki tartışmaları sonlandıracaktır. Bu çalışmamızda medeni yargılama hukukundaki harç noksanlığı durumunda mahkemece yapılması gereken işlemlere ilişkin kanuni düzenlemeler ele alınmış ve idari yargılama hukukunda harç noksanlığına ilişkin kanuni düzenlemelerle karşılaştırmaya yapılmıştır. Böylelikle İYUK'taki düzenlemenin HMK ve HK bakımından yapılacak işlemlere emsal teşkil etmesi gerektiği değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışma ile, HMK'daki boşluğun, İYUK md. 6 hükmü emsal olmak üzere giderilmesi gerektiği görüş ve değerlendirmesine yer verilmiştir.