Assessing media literacy: An analysis of university students

Medya okuryazarlığı, çok çeşitli medya formatlarındaki mesajlara erişme, bunları analiz etme, değerlendirme ve oluşturma becerisini ifade eder ve medyanın toplumdaki rolünü ve etkisini tanımayı kapsar. Medyanın bu kadar globalleşmiş ve kolay ulaşılabilir olmasına rağmen var olan iletileri doğru bir bilinçle okumak, manalandırmak, sentez etmek, muhakeme etmek ve eleştiri yapmak vb. niteliklerle olumlu ve olumsuzluğu fark edebilmekle ilgili yeterli alt yapıya ulaşmak ise medya okuryazarlığı kavramıyla mümkün olmaktadır. Kişi, medya okuryazarlığı kavramını kazanmadan önce medya tarafından verilen iletiler karşısında yorum yapamadan, bu iletileri algılamadan alan bir alıcı olarak tanımlanabilir. Ancak medya okuryazarlığı alt yapısına sahip kişi, gösterilen iletiler karşısında iletileri sorgular ve yaptığı analiz sonucunda belirlediği kriterlerle değerlendirme yaparak aktif bir konuma geçmektedir. Medya okuryazarlığı, çocukluk çağlarından başlayıp yaşam boyu devam eden bir kazanım olduğuna göre her düzeyde; özellikle geleceği şekillendirmede büyük role sahip olan üniversite öğrencileri açısından irdelenmesinin önemli olduğu düşünülerek bu çalışma planlamıştır. Çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeylerini tespit etmek, medya okuryazarlığı dersi alan ve almayan üniversite öğrencilerinin medya okuryazarlığı düzeylerini karşılaştırmak ve medya okuryazarlığını etkileyen sosyo-demografik faktörlerin neler olduğunun belirlenmektir. Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin medya okuryazarlığını ölçmek için Karataş tarafından geliştirilen "Medya Okuryazarlık Düzey Belirleme Ölçeği" kendisinden izin alınarak kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Yeditepe Üniversitesi'nde eğitim gören üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise Yeditepe Üniversitesi'nde öğrenim gören 801 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın sonucusnda ise medya okuryazarlığı dersi almanın medya okuryazarlığı düzeyini artırması, bu dersi alan öğrenciler ile almayan öğrenciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Bir başka sonuç ise öğrencilerin sınıflara göre dağılımındaki puanlar incelendiğinde son sınıf öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeylerinin diğer sınıflara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmasıdır. Sosyo demografik özellikle dikkkate alındığında ise cinsiyet, aile yapısı ve yaşanılan yer konusunda medya okuryazarlığında anlamlı bir fark bulunmamıştır.