Mehmed Hâlis Dîvânı'nın bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü

Klasik Türk Edebiyatı metinlerini anlama ve anlamlandırma hususunda günümüzde şerh, tahlil ve sözlük gibi birçok çalışma alanı bulunmaktadır. Bu çalışma alanlarından birisi de internet tabanlı ve kısa ismi TEBDİZ olan "Türk Edebiyatı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük" projesidir. Bu sistemde tarihî metinler kullanıldıkları bağlamlara göre TEBDİZ sisteminin altyapısı kullanılarak dizinlenmektedir. Ortaya konulan tez çalışmasında da 17. yüzyıl divan şairlerinden Mehmed Hâlis Efendi'nin Divan'ının da bu sistem altyapısı kullanılarak bağlamlı bir dizini hazırlanmıştır. Divan'da yer alan tüm sözcükler kullanıldıkları bağlam (context) çerçevesinde yorumlanmış, ortaya çıkan verilere dayanılarak şairin hayal dünyası ve sanatı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Divan'ındaki şiirlerden hareketle şairin sanatı, şiir anlayışı, dil ve üslup özellikleri gibi birçok unsur hakkında göstergeler sunulmuştur. Çalışmamız daha önce yapılmış diğer bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmaları gibi daha sonra yapılacak olan araştırma ve incelemelere katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Mehmed Hâlis Efendi, Dîvân, Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük, TEBDİZ.