Mehmet Şemseddin Ulusoy Misbâr-ı Şemsî (inceleme - metin)

Mehmed Şemseddin Ulusoy'a ait H. 1349/M. 1931 yılında te'lif edilmiş müellif nüshası Misbâr-ı Şemsî adlı eser, çeviriyazı ile günümüz alfabesine aktarılmıştır. Eserin incelemesi yapılırken müellifin yaşadığı dönem, müellifin hayatı, edebî yönü ve eserleri -müellifin kendi beyanları ve konu ile ilgili öncesinde yapılmış pek çok çalışmadan istifade edilerek- ana hatlarıyla sunulmuştur. Manzum-mensur bir eser olan Misbâr-ı Şemsî'nin iç ve dış yapısı incelenmiş, şekil ve muhtevaya dair özellikleri belirtilmiştir. Manzum vefat tarihlerinden ve kısa, mensur terceme-i hâllerden müteşekkil eser, bir vefeyâtnâme olarak ele alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde terceme-i hâl türleri, vefeyâtnâmeler ve tarih düşürme sanatı hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Böylece hem Türk edebiyatında vefeyâtnâmelerin ve tarih düşürme sanatının yeri ve önemi üzerinde durulmuş hem de Mehmed Şemseddin Ulusoy'un vefeyâtnâme yazarlığı ve müverrihliği ele alınarak edebiyat ve kültür tarihimiz içerisinde Mehmed Şemseddin Efendi'nin eserlerinin konumu ve önemi dikkatlere sunulmuştur. Dinî-Tasavvufî Türk edebiyatının son dönem önemli temsilcilerinden ve kaleme aldığı altmış iki eser ile Bursa'nın en velûd müelliflerinden biri olan Mehmed Şemseddin Ulusoy'un Misbâr-ı Şemsî adlı eseri incelendiğinde görülmüştür ki eser, yazıldığı dönemin sosyo-kültürel hayatı, dinî yaşantısı ve müellifin tasavvufî görüşlerine dair mühim tarihî malumatlar vermektedir. Bu çalışmanın hem klâsik Türk edebiyatı tarihi açısından, hem de Dinî-Tasavvufî Türk edebiyatı tarihi ve Türk tasavvuf tarihi açısından mühim olduğu ve eserin incelenmesinin önemli bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Klâsik Türk Edebiyatı, Mehmed Şemseddin Ulusoy, Misbâr-ı Şemsî, Tarih Düşürme Sanatı