Mekanizasyon sistemlerinin hidroponik ortamda marul yetiştiriciliği üzerindeki etkilerinin belirlenmesi

Bu çalışmada ısıtmasız bir sera içerisinde durgun su kültürü, Akansu kültürü ve topraklı tüpler içerisinde yetiştirme sistemlerinin, yeşil kıvırcık marul (Caipia) ve kırmızı kıvırcık marul (Giardian) çeşitlerinin bitki özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 5 katlı borular üzerine sıra üzeri mesafesi 20 cm olan 55 mm'lik delikler açılarak 4 hatlı borulu sistem inşa edilmiş ve her bir hatta sırasıyla 50, 100, 150 ve 200 ml/s dolaştırılmıştır. Havuzlu sistemde ise her bir strafor üzerine aynı şekilde 20 cm mesafe sıra arası ve sıra üzeri mesafelerle 18 adet bitki dikimi olmak üzere 72 adet marul dikimi yapılmıştır. Araştırma boyunca her gün 15 dakika pompalar çalıştırılarak sitemdeki besin elementli suyun dolaştırılması sağlamıştır. Denemelerde, ilk iki hafta 20x20x20, sonraki iki hafta 15x40x5 ve son iki hafta ise 12x5x40 gübreleri her hafta başı suya eritilerek ilave edilmiştir. Araştırma sonunda her bir sistemde yetiştirilen bitkilerin, kök uzunluğu, toplam bitki boyu, gövde çapı, kök boğazı çapı, yaprak sayısı, pazarlanabilir bitki ağırlığı, kök ağırlığı, yaprak sayısı, taç genişliği, klorofil miktarı, sçkm değeri ve renk (L, a, b) analizleri yapılmıştır. Araştırmanın sonunda bitki özellikleri bakımında en iyi değerlere havuzlu sistemde ulaşılmıştır. Bu değerleri, havuzlu ve tüplü sistem takip etmiştir. Borulu sistemde bitki özellikleri üzerinde kat yerlerinin, elektrik iletkenlik değerleri, pH ve par değerlerinin etkileri önemli bulunurken, havuzlu sistemde ise sıcaklık, par ve pH'ın etkilerinin önemli olduğu belirlenmiştir. Havuzlu sistemde 33 gün içerisinde, 23,542 cm kök uzunluğuna, 22.883 cm bitki boyuna, 59.827 mm gövde çapına, 11.139 cm kök boğazı çapına, 0.128 kg toplam bitki ağırlığına, 0.115 kg pazarlanabilir bitki ağırlığına, 0,013 kök ağırlığına, 277.193 cm2 yaprak alanına, 28.583 cm taç genişliğine, 23.092 spad klorofil miktarına, 4.092 % SÇKM miktarına ve 21.417 adet yaprak sayısına ulaşılmıştır. Sadece kök ağırlığı bakımından borulu sistem öne geçmiştir. Lxaxb değerlerinde ise aynı şekilde havuzlu ve borulu istem arasında fark bulunmazken sırasıyla 53.510, -22.420 ve 37.541 değerlerine ulaşılmıştır. Yatırım maliyetleri açısında borulu sistem maliyetinin havuzlu sistem maliyetine göre yüksek belirlense de işletme maliyetleri bakımından bir fark tespit edilememiştir. Borulu sistemde her bir hatta farklı debilerde su dolaştırılmasının bitki gelişmesine etkisinin önemli olup olmadığı, incelenen diğer faktörlerin baskın olmasından dolayı net bir şekilde tespit edilememiştir.