Meme kanseri metastazında eksozomal RNA'ların rolü

Meme kanseri, dünyada ve Türkiye'de kadınlarda en sık görülen ve en sık ölüm nedeni olan kanserdir. Bu verilerin nedenleri; değişen yaşam koşullarıyla beraber obezite, geç yaşta doğumlar, kısa laktasyon süreleri, erken menarş, geç menapoz, uzun süreli hormon tedavileri, nüfusun giderek yaşlanması, gelişen sağlık sistemi ve preventif onkoloji alanında çalışmalar ile toplumsal sağlık okuryazarlığının artması nedeniyle tanı sayılarının artışı olarak sayılabilir. Hücrelerimiz tarafından salınan küçük hücre dışı veziküller (sEV); hücreler arası iletişimde, tümör invazyonu ve metastaz geliştirmek için tümör mikroçevresini yeniden şekillendirmek suretiyle kanserleşme sürecine katkı sağlayabilirler. Yapılan çalışmalarda tümör hücrelerinden salınan eksozomlar tümör progresyonunu, metastazı ve anjiogenezi düzenlenme, yönlendirme potansiyeline sahip oldukları saptanmıştır. Yapılan tez çalışmamızda kan öreneği toplanan hastalarımızın kanından eksozomal RNA izolasyonu yapıldı. Total RNA örneklerinden literatür araştırması sonucu belirlediğimiz lncRNA'ların ifadelerindeki değişim eş-zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (Real-time PCR) ile valide edilmeden önce cDNA'ya çevrildi. Ayrıca MCF-10A hücre dizilerinde metastazlara değişime bağlı olarak salınan eksozomların hücre migrasyonuna olan etkisini gözlemlemek amacıyla yara kapanma (wound healing) ve proliferasyon deneyi gerçekleştirildi. ELISA yöntemi ile eksozomal CD63 bakıldı. Nonmetastatik meme kanseri ve farklı organ metastazları olan meme kanseri tanılı hasta gruplarımız arasındaki karşılaştırmalı analizler için GraphpadPrism 8.0.1 ve SPSS 22.0 programları kullanılarak One Way ANOVA, paired ve unpaired Student t-testleri uygulanarak gerçekleştirildi. Seçilen lncRNA'lar için farklı organ metastazı olan hasta gruplarımızda nonmetastatik hasta grubuna göre değişen oranlarda artış olduğu görüldü. Kodlamayan RNA'lar (ncRNA'lar), meme kanseri tümör oluşumunun farklı aşamalarında, hücre ölümü, metabolizma, epitelyal - mezenkimal geçiş (EMT), metastaz ve ilaç direncini etkileyen önemli oyuncular olarak büyük potansiyel göstermektedir. LncRNA'lar, transkripsiyonel, translasyonel ve translasyon sonrası seviyelerde gen ekspresyonlarını ve fonksiyonlarını düzenleyerek farklı moleküler mekanizmalarda yer alır. Yapılan tez çalışmasında daha önce yapılan çalışmalara katkı sağlayacak olan metastaza sahip hastalarda ifadeleri artan lncRNA'ların biyobelirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağı, tropizme katkısının olup olmadığı, sağkalımı artırmaya yönelik yeni bilgiler verip veremeyeceği ve tedaviye katkı sağlayıp sağlamayacağı konularında sonuçlar elde etmeyi hedefledik.