Meme kanserli olgularda HER2/neu pozitifliğinin ve trastuzumab kullanımının beyin metastazı gelişimine etkileri

Amaç:Meme kanseri kadınlarda en sık rastlanan kanserdir.Tanımlanan birçok prognostik ve prediktif faktör bulunmaktadır.HER-2 onkogeni olguların yaklaşık %25 inde saptanır.Tek başına kötü prognostik bir faktördür. Ancak son yıllarda HER-2 ye karşı geliştirilen monoklonal antkikor olan Trastuzumab kullanımı ile hem erken hem de metastatik olgularda olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Trastuzumab kullanan metastatik meme kanserli olgularla beyin metastazının sıklığı ile ilgili çelişkili bilgiler mevcuttur. Bu çalışmamızdaki amacımız HER-2 pozitif metastatik meme kanserli hastalarda trastuzumab kullanan ve kullanmayan hastalarda beyin metastazı riskini karşılaştırmaktır.Materyal ?method: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalında takip edilen 1248 meme kanserli hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Bunların arasından 295 hasta HER-2 pozitifti (immünhistokimyasal olarak +3 veya FİSH pozitif) . 4 hastada başlangıçta beyin metastazı olduğu için çalışma dışında bırakıldı. HER-2 pozitif 291 hastada beyin metastazını etkileyen faktörler açısından incelendi. HER-2 pozitif 291 hastadan 132 si metastatik evredeydi.Metastatik meme kanserli 132 hastadan 42 si trastuzumab kullanmamıştı 90 nı ise trastuzumab kullanmış hastalardı.Trastuzumab kullanan ve kullanmayan hastalarda beyin metastazı gelişme oranları ve bunu etkileyen ER,PR, tanıdaki evre , tanıda metastaz ,grade , menopoz durumu,histolojik tip ,cinsiyet gibi parametrelerle ilişkisine bakıldı.istatistiksel analizler için SPSS 16.0 programı kullanıldı.P?0,05 değerleri anlamlı olarak kabul edildi.Bulgular: Tüm meme kanserli hastalarda ( 1248 hasta )beyin metastaz oranı %8,4 olarak bulundu ; HER-2 negatif hastalarda oran %5,8 iken, HER-2 pozitif olan hastalarda bu oran %17,2 olarak bulundu. HER-2 pozitif tüm hastalar(291 hasta) değerlendiğinde trastuzumab kullanmamış 145 hastada beyin metastazı oranı %7,5 iken, trastuzumab kullanmış 146 hastada bu oran %26,7 olarak bulundu.(p:0,000)291 HER-2 pozitif meme kanserli hastanın 132 si metastatik hastaydı. HER-2 pozitif metastatik 132 hastada ise beyin metastaz oranı %37,8 olarak bulundu , trastuzumab kullanmamış hastalarda bu oran %26,1 iken ,trastuzumab kullanmış hastalarda ise %43,3 olarak bulundu.(p:0,059). Multivariant analizde trastuzumab iki basamak üzeri kullanılması beyin metastaz sıklığını artırıyordu. (p= 0,051 ;OR= 1,976; %95 CI= 0,998-3,915). ER veya PR den birinin pozitif olması beyin metastazı açısından koruyucu etki gösteriyordu.( P= - 0.017; OR= 0,411; %95CI= 0,199-0,851). Diğer parametreler açısından multivariant analizde iki grup arasında anlamlı fark yoktu.Sonuçlar:.HER-2 pozitif hastalarda beyin metastazı oranını yüksek HER-2 pozitif trastuzumab tedavisi alan hastalarda bu oranın daha da artığını tespit ettik.Bu yüksekliğin nedeni trastuzumab kullanan hastalarda sagkalımın uzaması ,sistemik hastalığın daha iyi kontrol edilmesi ve trastuzumabın kan beyin bariyerini geçmemesine bağlı beyin metastazı gelişimini önlemede yetersiz kalması gibi nedenler olabilir.HER-2 pozitif trastuzumab tedavisi alan hastalarda beyin metastaz oranının yüksekliği nedeniyle bu hasta grubunda proflaktik tüm beyin ışınlaması gündeme getirilebilir. ER veya PR reseptörlerinden birinin pozitif olmasının beyin metastaz sıklığını azatlığını tespit ettik. Diğer faktörlerin istatistiksel olarak anlamlı şekilde prognozu etkilemediği gözlendi.Anahtar kelimeler: trastuzumab, HER- 2 pozitif meme kanseri, beyin metastazı.