Mersin ilinde selekte edilen sofralık erik (Prunus cerasifera Ehrh.) genotiplerinin özelliklerinin saptanması ve moleküler karakterizasyonu

Bu çalışma Mersin İlinde doğal ortamda büyüyen ve popülasyonun yoğun olarak görüldüğü Can erik (P. cerasifera Ehrh.) genotipleri üzerinde yürütülmüştür. 2022-2025 yılları arasında yapılan çalışmada selekte edilen genotiplere ait meyvelerde; meyve kalite kriterleri, meyve biyokimyasal içerikleri, genotiplerin morfolojik ve fenolojik gözlemleri ve genotiplerin moleküler karakterizasyonu incelenmiştir. Birincil yıl yapılan seleksiyon çalışmaları neticesinde 31 adet, ikinci yıl sonunda ise 3 adet dahil edilerek toplamda 34 adet genotip seçilmiştir. Genotiplerin hasat tarihleri 25 Nisan ile 6 Eylül arasında değiştiği, suda çözünebilir toplam kuru madde miktarı oranlarının %7.10- %20.44 arasında olduğu tespit edilmiştir. Meyveler de en yüksek antioksidan madde içeriğinin '34' no'lu genotipte 1532.53 (mg /100 g) FeSO4 tespit edilmiştir. En yüksek fenolik içerik '14' no'lu genotipte 1912.00 mg / 100 g GAE olarak ölçülmüştür. Erik genotiplerinin genetik ilişkileri SRAP (Sequence-Releated Amplified Polymorphism) markırları kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmada toplam 19 primer kullanılarak 12 farklı kombinasyon denenmiştir. SRAP analizleri sonucunda elde edilen primer başına toplam DNA bant sayılarının 5 ile 9 arasında değiştiği, Polimorfik DNA bant sayısının ise 4 ile 8 arasında değiştiği belirlenmiştir. Toplam DNA bant sayısı 80 ve toplam polimorfik DNA bant sayısı 65 olarak hesaplanmıştır. Genotiplerin genetik benzerlik indeksi 0.44 ile 0.92 arasında değiştiği ve genetik çeşitlilik değerinin % 80.86 olduğu görülmüştür. Bu çalışma ile selekte edilen erik genotiplerinin birçok farklı özellikleri belirlenerek başarılı sonuçlar ortaya çıkarılmıştır. Bu sonuçlar ileride ıslah çalışmalarının yapılmasında yol gösterecek ve genetik kaynaklarımızın korunması açısından yararlı olacaktır. Ayrıca öne çıkan genotiplerin kaybolmaması adına uygun anaç üzerine aşılanarak koruma altına alınması ve daha sonra arazi performanslarının belirlenmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Prunus cerasifera, Moleküler, Seleksiyon, Antioksidan, Can eriği