Meryemana dikeni (Silybum marianum L. Gaertner) tohumunun antioksidant aktivitesi, oksidatif DNA hasarı ve protein oksidasyonu önleyici etkisinin araştırılması

Meryemana dikeni (Silybum marianum), bileşikgiller (Asteraceae) familyasından bazı dikenli bitkilerin ortak adıdır. Meryemana dikeni üzerinde yapılan klinik araştırmalar ve deneyler bu bitkinin içeriğindeki silibin maddesinin kuvvetli bir antioksidan olup sigara, alkol ve kirli hava ile alınmış olan zehirli maddeleri ve oksidatif hasar sonucu üretilen serbest radikalleri etkisiz hale getirdiği, bitkinin içeriğindeki silmarin bileşiklerininse serbest radikallerin zararlı etkilerini önlediği ve genel olarak bitkinin tüm karaciğer fonksiyonlarını desteklediği ve bitki içerisindeki kimyasalların karaciğere ait hastalıkları ve problemleri tedavi edici ve karaciğeri kuvvetlendirici amaçlı kullanılabileceğini ortaya koymuşturBu çalışmada Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri bölümü tarafından yetiştirilen Meryemana dikeni (Silybum marianum L. Gaertner) tohumunun etanol ekstraktının antioksidant aktivitesi ve oksidatif DNA hasarı ile protein oksidasyonu önleyici etkisi incelendi.Çalışmada Meryemana dikeni tohumunun etanol ekstraktının toplam fenolik ve flavanoid bileşen miktarları incelendi. Standart fenolik olarak gallik asit ve standart flavonoid olarak quercetin kullanıldı. Etanol ekstraktının 0.5 mg'nın içerdiği toplam fenolik bileşen miktarı 310±4.93 ?g gallik aside eşdeğer ve toplam flavonoid bileşen miktarı 19±0.11 ?g quercetine eş değer olarak bulundu.Meryemana dikeni tohumunun etanol ekstraktının antioksidant aktiviteleri in vitro sistemde farklı antioksidant testler kullanılarak araştırıldı. Sıçan karaciğer homojenatında lipit peroksidasyonunu önleme aktivitesine bakıldı ve 1,1-difenil-2-pikril-hidrazil (DPPH) radikali ile hidrojen peroksit söndürme aktiviteleri ve indirgeme gücü aktiviteleri incelendi.Meryemana dikeni tohumunun etanol ekstraktının FeCl2-H2O2 sisteminde lipit peroksidasyonunu önleme aktivitesine sahip olduğu tespit edildi. Meryemana dikeni tohumunun etanol ekstraktının DPPH radikalini söndürme aktivitesi 150 ?g/ml konsantrasyonda %91.95±5.20 olarak bulurken, indirgeme gücü aktivitesi pozitif kontrol olan BHT ve BHA ile karşılaştırıldığında daha düşük olarak bulundu. Meryemana dikeni tohumunun etanol ekstraktının hidrojen peroksit söndürme aktivitesi 2.5 mg/ml konsantrasyonda % 57.1±0.04 bulundu. Tohum ekstraktının H2O2/Fe3+/askorbik asit sistemi ile Bovin Serum Albumin (BSA) proteininde meydana getirilen oksidatif hasarı, 1000 ?g/ml konsantrasyonda %92.92±3.3VIönlediği belirlendi. Ayrıca ekstraktın DNA'yı H2O2 fotolizi sonucu oluşan OH radikaline karşı koruyucu etkisi 1000 ?g/ml konsantrasyonda %82.80 olarak bulundu.Anahtar Kelimeler : Serbest Radikaller, Meryemana Dikeni (Silybum marianum L. Gaertner) tohumu, Antioksidant aktivite, Oksidatif DNA hasarı, Protein oksidasyonu, Lipit peroksidasyonu