Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırma ile meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin çeşitli değişkenler ( döner sermayeden yararlanma durumu, cinsiyet, branş kıdem vb.) açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeyleri ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişkisi incelenirken geçerliliği ve güvenirliliği çeşitli araştırmalarda kanıtlanan ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırma 2007-2008 eğitim öğretim döneminde İstanbul ilinde meslek liselerinde görev yapan 117 öğretmeni kapsamaktadır. Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelendiği bu araştırma sonucunda öğretmenlerimizin okul kültürünü algılama düzeyleri hakkında bilgi verebilecek sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerimizin %15,4'ü okullarındaki döner sermayeden pay aldıkları, ancak %84,6'sının ise pay alamadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin %40,2 `si kadın ve %59,8'i erkektir. Örneklemde hemen her kıdem derecesinden öğretmen bulunmaktadır. Bunlardan en büyük grubu %32,5 ile 6?10 yıl kıdeme sahip öğretmenler oluştururken, 16?20 yıl kıdeme sahip öğretmenler %8,5 ile en küçük grubu oluşturmuştur. Öğretmenlerin branşları itibari ile sayılarının eşit olduğu bulunmuştur. Öğretmenler, okullarının köklü ve temelli bir tarihinin olduğunu ve bu tarih hakkında yeterli bilgiye sahip olduklarını, okulun tarihi gelişimi ile gurur duyduklarını ve okul yöneticilerinin, öğretmenlerin okul tarihini anlamalarına yardımcı oldukları yönünde düşündükleri bulunmuştur.Okulun değerleri ve inançları alt boyutunda, öğretmenler, kendilerini kenetlenmiş olarak gördükleri, bir değere sahip oldukları, eşit ve felsefe sahibi bir okulda görev yaptıkları, okullarında belli bir güven ortamının sağlandığı, okulda kararlarakatılımın sağlandığı ve tatlı bir rekabet ortamının yaratıldığı yönünde düşündükleri bulunmuştur. Okulu açıklayan hikayelere ilişkin maddelerin genel sonuçlarına göre, öğretmenler, okuldaki hikayelerin olumlu olduğu, personel ve ailelere aktarıldığı, bu hikayelerin hem personeli ve hem de takım çalışmalarını motive ettiği ve bu hikayelerin okul kültürünün anlaşılmasına ve okul kültürüne uyum gösterilmesine katkıda bulunduğu yönünde düşündükleri bulunmuştur. Okul kültürüne yönelik gelenekler, törenler ve adetlere ilişkin görüşlerin genel sonuçlarına göre, öğretmenler, okullarını gelenekçi yapıdan biraz uzak gördükleri, tören ve kutlamalara aktif katılım olduğu, toplantıların bir gelenek halini aldığı, kendilerine özgü sembollerinin olduğu ve kabul gören geleneklerinin bulunduğu yönünde düşündükleri bulunmuştur. Okulun kahramanlarına ilişkin görüşlerin genel sonuçlarına göre ise, öğretmenler, okul kültürünün temel değerlerini pekiştiren okul kahramanlarının olduğunu, bireylerin teşebbüsçü bir ruha sahip olduklarını, bireylerin örgüt kültürünün gerçekleşmesi için risk alabileceklerini, personelin kendilerini mesleklerine adadıklarını, yönetici ve öğretmenlerin ahlaki değerleri ile davranışları arasında bir bütünlük olduğunu, yöneticilerinin birer sembol yönetici olarak göründüğünü, yöneticilerinin bir kültürel lider olduğunu, yönetici ve öğretmenler arasındaki ilişkilerde dürüstlüğün bir ilke olarak benimsendiğini, yöneticilerin ve öğretmenlerin teknolojiyi yakından takip ettiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin okul kültürünü algılama düzeylerinin döner sermayeden yararlanma durumuna, cinsiyete, branşa ve kıdeme göre anlamlı bir şekilde değişmediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Okul kültürü, meslek lisesi