Metabolik sendromlu hastalara verilen eğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi

Bu araştırma; Erişkin Tedavi Paneli III - ATP III tanı kriterlerine göre metabolik sendrom (MetS) tanısı alan hastalara verilen eğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile randomize kontrollü ve deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma 1 Kasım 2012 - 5 Mayıs 2013 tarihleri arasında Gaziantep ilinde bulunan 25 Aralık Devlet Hastanesi'nde tedavi-takibi yapılan ve rastlantısal yöntem ile seçilen 50 müdahale ve 50 kontrol olmak üzere toplam 100 bireyle yapılmıştır. Müdahale grubuna 10 - 15 kişilik gruplar şeklinde, bir hafta aralıklarla üç eğitim oturumu yapılmıştır. Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerle yapılan ilk izlem ve takip eden üç ay sonrası son izlemde vücut kompozisyonu, sistolik kan basıncı (SKB) ve diyastolik kan basıncı (DKB) ölçümleri yapılmış ve biyokimyasal parametreleri kaydedilmiştir. Ayrıca çalışmanın başında ve sonunda Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçek II (SYBDÖ II) ve Hasta Takip ve Değerlendirme Formu kullanılarak diğer veriler toplanmıştır. Verilerin grup içi ve gruplar arası istatistiksel değerlendirilmesinde paire sample t, student t ve ki-kare testleri kullanılmıştır. Verilen eğitim sonrasında; MetS temel bileşenleri olarak kabul edilen SKB ve DKB değerlerinde müdahale grubunda anlamlı düşüşler gözlenirken kontrol grubunda anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Eğitim sonrasında, müdahale grubunu oluşturan hastaların SYBD ölçek II toplam puanı ve SYBD alt boyutu olan sağlık sorumluluğu puanlarında istatiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). Bu sonuçlar doğrultusunda, MetS tanısı alan bireylerin sağlıklı yaşam tarzı davranışlarında olumlu değişiklikler sağlanabilmesi için; sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, stres yönetimi, açlık kan glikozu ve hipertansiyon kontrolü, obezitenin önlenmesi ve ideal kiloya ulaşma, düzenli sağlık kontrolü gibi ana başlıkları içeren sağlık eğitiminin verilmesi önerilebilir. Anahtar cümleler: Eğitim, Metabolik sendrom, Metabolik sendrom temel bileşenleri, Obezite, Sağlıklı yaşam biçimi davranışları,