Metastatik kolorektal kanserli hastalarda hedefe yönelik tedavilerin etkinliğine etki eden faktörlerin incelenemesi

Amaç: Kolorektal kanser sık görülen ve mortalitesi yüksek olan bir kanser çeşididir. Son zamanlarda kanser tedavilerindeki gelişmelerle beraber hedefe yönelik tedavilerin kullanımı birçok kanserde olduğu gibi metastatik kolorektal kanser tedavisi içinde yeni bir umut olmuştur. Metastatik kolorektal kanserin tedavisinde kullanılan hedefe yönelik tedavilerin kullanılmasıyla, hastalığın seyri, mortalitesi ve morbiditesi üzerine etkilerini izleme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada metastatik kolorektal kanserli hastalarda hedefe yönelik tedavilerin genel sağkalıma, progresyonsuz sağkalıma etkileri ve hasta tümör özelliklerine göre etkinliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2010 ve Aralık 2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbı Onkoloji Bilim Dalı'na başvuran ve kolorektal kanser tanısı almış, 18 yaşından büyük, metastatik hastalık olarak değerlendirilen, en az bir kür hedefe yönelik tedavi almış ve hastanemizde takipleri olan hastalar dahil edildi. Hastaların Medikal Onkoloji Bilim Dalı arşivindeki dosyaları retrospektif olarak incelenerek demografik ve klinik ve patolojik bilgileri ile beraber hedefe yönelik tedavileri SPSS veritabanına yüklenerek analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya 110 hasta dahil edildi. Hastaların 67'si (%60,9) erkek, 43'ü (%39,1) kadındı. Tümör lokalizasyonu 30 hastada (%27,3) sağ kolonda, 47 hastada (%42,7) sol kolonda, 30 hastada (%27,3) rektumda iken 3 (%2,7) hastanın primer tümör lokalizasyonu belirtilmemişti. Tanı anında metastatik hastalık (evre 4) olarak değerlendirilen 63 hasta vardı. Çalışmaya katılan hastaların genel sağkalım süresi 40 ay olarak bulundu. Hedefe yönelik tedaviler arasında Anti-EGFR alan hastaların GS'ına ulaşılamamış, Anti-VEGF alan hastaların genel sağkalımı ise 28 ay idi (p=0,131). Metastatik hastalık 1. Basamakta hedefe yönelik tedavi alan 78 hasta sadece kemoterapi alan 32 hasta vardı. Bu hastaların PFS'leri sırasıyla 12 ve 9 aydı. Hedefe yönelik tedavi alan hastaların ortanca PFS'si istatistiksel anlamlılığa yakın şekilde daha yüksek idi (p=0,079). Birinci basamak hedefe yönelik tedavide anti-EGFR alan 24 hasta ile anti-VEGF alan 48 hastanın ortanca PFS'leri sırası ile 13 ay ve 9 ay olarak bulundu (p=0,068). İkinci basamak tedavide anti-VEGF alan 30 hastanın PFS'si 7 ay, anti-EGFR alan 26 hastanın PFS'si de 7 ay olarak saptandı (p=0,283). Sonuç: Bu çalışmamızda genel sağkalım 40 ay bulunmuştur. Hedefe yönelik tedavilerin kullanıma girmesiyle ortanca genel sağkalımların arttığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada hedefe yönelik tedavi ile başlanan hastaların ortanca PFS değeri 3 ay daha yüksek bulunmuştur.